Tản Mạn Thơ Văn Tháng Năm

Tháng Năm đi ngang mạng xã hội bằng những cơn mưa đầu mùa và những vần thơ đủ mọi sắc thái. Có bài vừa đăng lên đã được hàng trăm người chuyền tay nhau không phải vì niêm luật xuất thần hay câu chữ đạt tới đỉnh cao văn học, mà bởi nó chạm đúng tâm trạng của người đọc. Đôi khi chỉ vài câu cà khịa nhẹ nhàng, một chút châm biếm duyên dáng, lại khiến thiên hạ bật cười rồi gật gù “ừ ha, đúng thiệt”.

Dạo này thơ văn không còn nằm yên trong những trang sách cũ phủ bụi. Nó chạy ngoài phố mạng, ngồi trong quán cà phê online, len vào những bình luận khuya. Có những tác giả chẳng nhận mình là thi sĩ, vậy mà viết vài dòng tự sự về cuộc đời, về cô đơn, về tình người, lại khiến người ta đọc xong thấy nhẹ lòng hơn một chút. Những lời chia sẻ ngắn thôi nhưng văn minh và có chiều sâu. Không dạy đời, không lên lớp, chỉ kể bằng giọng tử tế mà nghe thấm.

Cũng nhờ vậy mà nhiều “ngôi sao bàn phím” bất ngờ nổi tiếng. Người ta thích cái kiểu trào phúng dí dỏm, cười mà đau, nhẹ mà sâu. Một câu thơ đôi khi không sắc bằng dao nhưng đủ làm ai đó tự chột dạ rồi lặng lẽ đi soi gương. Mà soi kỹ mới thấy lớp sơn phết hình như hơi dày thật. Có người đăng thơ tình mà thiên hạ chỉ nhớ cái dáng “thương vay khóc mướn”. Có người thích đóng vai nạn nhân quanh năm suốt tháng, đến mức khán giả cũng thuộc luôn kịch bản.

Tháng Năm cũng là mùa của những lời bình rất đẹp. Vẫn còn nhiều người tử tế đọc thơ bằng sự đồng cảm. Họ để lại vài dòng nhận xét nhẹ nhàng, có học, nâng nhau lên bằng sự trân trọng thật lòng. Giữa cái ồn ào của mạng xã hội, những lời bình ấy giống như ly trà ấm giữa ngày mưa.

Nhưng ở đâu có ánh sáng thì ở đó cũng có bóng tối. Sau những tấm màn avatar lung linh vẫn có vài chiếc nick chuyên nghề soi đậm. Người ta không đọc để hiểu mà đọc để rình. Không khen được câu nào nhưng canh rất giỏi từng dấu phẩy của thiên hạ. Có người bình luận nghe tưởng góp ý văn học, đọc kỹ mới thấy mùi cay cú chưa tan từ mùa trước.

Và dĩ nhiên, mạng xã hội chưa bao giờ thiếu những tâm hồn bất an. Người vui thật sự thường nhẹ nhàng. Người quá thích công kích đôi khi chỉ đang cố che giấu điều gì đó không yên trong lòng mình. Thơ văn vì thế cũng trở thành một chiếc gương rất lạ. Người đọc thấy thơ, còn người viết đôi khi lại lộ ra chính mình.

Bút ai nghiêng bóng tà dương,

Mấy câu cay nhẹ vấn vương cõi lòng.

Thơ vui mà dạ chưa trong,

Nửa câu châm biếm lộ dòng hơn thua.

Tháng Năm rồi cũng sẽ qua. Những bài thơ gây sốt hôm nay có thể mai chìm xuống. Nhưng tiếng cười duyên dáng, lời tử tế và sự thâm thúy thật lòng thì vẫn còn ở lại. Vì sau cùng, thứ giữ người ta dừng lại giữa vô vàn con chữ không phải là sự ồn ào, mà là cái tình nằm phía sau từng câu viết.