Giọng đọc: Nam Minh - AI
Phần âm nhạc: Thái Lịch Hương - phối dựng bằng Suno AI
Thưa quý anh chị và các bạn,
Chiều thứ Bảy lại về, chúng tôi xin mời quý anh chị và các bạn cùng đến với Âm Nhạc Cuối Tuần. Tuần này, xin mời mọi người ghé qua một miền cao nguyên đầy sương, nơi có đồi thông, hồ xanh, lá vàng và một mùa thu tưởng đã đi xa nhưng vẫn còn nguyên trong ký ức.
Có những mùa thu đi qua rồi mà dường như chưa bao giờ rời khỏi lòng người. Chỉ một chiếc lá vàng, một làn gió lạnh hay tiếng thông reo giữa chiều cao nguyên cũng đủ gọi về cả một miền thương nhớ. Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí là một khúc nhớ như thế: dịu dàng, bảng lảng, đưa người nghe trở lại Đà Lạt với đồi thông vi vút, hồ xanh, những chiều mây vương và những bước chân tưởng đã xa mà dư âm vẫn còn ở lại.
Nhưng tuần này, chúng ta không chỉ nghe một bản nhạc về mùa thu. Đằng sau Hoài Thu còn có một câu chuyện khá thú vị về sự ra đời của ca khúc: có khi nào một bài tùy bút đang nằm yên trên trang giấy, bỗng một ngày được âm nhạc đánh thức, rồi đứng dậy bước vào một ca khúc?
Chuyện thơ được phổ nhạc thì đã quá quen thuộc. Thơ vốn có vần, có nhịp, có những câu chữ tự thân đã ngân nga; đôi khi chỉ cần ông nhạc sĩ ngồi xuống, ôm cây đàn, lựa vài hợp âm là nàng thơ đã có thể cất tiếng hát.
Nhưng từ tùy bút mà bước sang âm nhạc thì lại là một chuyện khác.
Tùy bút vốn tự do, thích đi đâu thì đi, câu dài câu ngắn; đang ngắm chiếc lá vàng lại chợt nhớ chuyện ngày xưa, đang nhìn mặt hồ bỗng quay sang hỏi gió. Bắt tùy bút hát cho đúng nhịp, đúng phách xem ra cũng giống như mời một ông văn sĩ quen đi bộ thong dong ngoài phố vào lớp khiêu vũ.
Ấy vậy mà với Hoài Thu, điều tưởng khó ấy lại trở thành một cuộc gặp gỡ thật đẹp giữa văn chương và âm nhạc.
Có một chi tiết cần đính chính từ những thông tin lưu truyền lâu nay. Một nguồn tư liệu năm 2024 cho biết Văn Trí tên thật là Văn Minh Trí, sinh ngày 31 tháng 7 năm 1942 tại Cà Mau, chứ không phải năm 1941 như một số bài viết trên mạng từng ghi. Ông học Petrus Trương Vĩnh Ký, sau đó học Đại học Sư phạm Sài Gòn và từng dạy Quốc văn tại trường Trung học An Xuyên, Cà Mau. Nguồn này cũng cho biết ông sáng tác gần 20 nhạc phẩm, nhưng Hoài Thu và Tình Yêu Và Huyền Thoại là hai tác phẩm được biết đến nhiều hơn cả.
Điều thú vị nhất là Hoài Thu được cho là có mối duyên đặc biệt với Cảm Thu, bài tùy bút của thi sĩ Đinh Hùng, đăng trong giai phẩm Mùa Gặt Mới tại Hà Nội năm 1940. Trong Cảm Thu đã có những nét mà sau này người nghe Hoài Thu cảm thấy rất quen: con đường vắng, lá rơi, hoa phù dung, nắng cũ, hồ xanh, gió thoảng và nhất là tâm trạng của một người đứng giữa mùa thu hiện tại mà chợt nghe quá khứ trở về.
Nhưng nếu gọi Hoài Thu là phổ nguyên văn Cảm Thu thì có lẽ chưa thật chính xác. Nên gọi là cảm tác từ tùy bút thì hợp hơn.
Bởi Cảm Thu của Đinh Hùng không nói đến Đà Lạt. Không có cao nguyên, thác ngàn, bầy nai hay đồi thông Đà Lạt. Những hình ảnh ấy đã được Văn Trí đưa vào để tạo nên một không gian mới cho ca khúc. Và một nguồn khác kể rằng chính chuyến nghỉ mát Đà Lạt khi Văn Trí còn học lớp đệ ngũ đã góp phần đưa đến sự ra đời của Hoài Thu.
Thế là rất có thể chúng ta có một cuộc gặp gỡ khá đẹp: Đinh Hùng đem đến cái hồn của mùa thu, Văn Trí đem đến Đà Lạt, rồi âm nhạc đứng giữa làm mai.
Mà ông mai này mát tay thật!
Nghe Hoài Thu, ta thấy Đà Lạt hiện ra gần như một bức tranh chuyển động. Có thác nước, lá vàng, đàn chim, bầy nai, hoa phù dung, hồ xanh, đồi thông và những chiều mây vương. Nhưng cảnh chỉ là cái cớ. Điều ở lại lâu nhất vẫn là chữ hoài trong Hoài Thu.
Hoài là nhớ.
Bởi vậy, mùa thu trong ca khúc có hai lớp thời gian: mùa thu năm ấy và mùa thu năm nay. Cảnh vật tưởng vẫn thế, nhưng con người thì đã mang thêm một khoảng đời. Ta trở lại con đường cũ, gặp nắng cũ, gió cũ, hồ nước cũ, mà chợt nhận ra người năm xưa trong mình đã khác.
Có lẽ vì thế mà câu hỏi cuối bài rất đẹp: tiếng động ấy là bước chân ai, là gió thoảng, hay chỉ là dư âm của mùa thu đã qua?
Nhạc sĩ không trả lời.
Mà cũng đừng trả lời làm gì.
Trong tình yêu và trong mùa thu, đôi khi cứ để lòng mình rung động còn thú vị hơn là cố tìm cho ra một đáp án. Nếu chuyện gì cũng phải điều tra đến nơi đến chốn thì mùa thu e rằng sẽ bớt thơ, còn người mình thương có khi cũng… chạy mất!
Hoài Thu vì thế không chỉ là một ca khúc viết về Đà Lạt. Đó còn là câu chuyện của ký ức, của một người trở lại chốn xưa, nhìn cảnh vật tưởng như vẫn còn nguyên đó mà bất chợt gặp lại chính mình của những năm tháng đã xa.
Và bây giờ, câu chuyện xin được dừng lại để nhường chỗ cho âm nhạc.
Trước khi chia tay, chúng tôi chân thành cảm ơn quý anh chị và các bạn đã cùng chúng tôi đi qua một chiều thứ Bảy với câu chuyện của Hoài Thu. Xin chúc mọi người một cuối tuần bình an, ấm áp và thật nhiều niềm vui bên những người mình thương.
Âm Nhạc Cuối Tuần xin tạm biệt và hẹn gặp lại quý anh chị và các bạn vào chiều thứ Bảy tuần sau. Lại một câu chuyện khác, một giai điệu khác, và biết đâu lại có thêm một chút nhớ thương để chúng ta cùng mang về.
Còn bây giờ, xin mời quý anh chị và các bạn cùng thưởng thức Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí.
Hãy để giai điệu đưa chúng ta lên miền cao nguyên Đà Lạt, nơi có đồi thông vi vút, hồ xanh, lá vàng, những chiều mây vương và chút sương lạnh vừa đủ để hai người đang đi bỗng muốn bước gần nhau hơn.
Và nếu trong lúc nghe, quý vị chợt nhớ đến một người nào đó của mùa thu năm ấy thì xin đừng vội trách nhạc sĩ Văn Trí.
Có lẽ chẳng tại ai cả…
Chỉ tại mùa thu!
Xin chào, hẹn gặp lại vào chiều thứ Bảy tuần sau.
Và bây giờ…
HOÀI THU - Tác giả: Văn Trí
No comments:
Post a Comment