Lại một cuối tuần nữa, tôi ngồi xuống với ly cà phê, mở cửa cho một chút gió đi ngang qua phòng và tự hỏi: mùa thu có thật sự nằm trong trời đất, hay phần nhiều nằm trong trí nhớ của mỗi người?
Bởi có những nơi ta chưa từng sống, thậm chí chưa một lần đặt chân đến; có những con đường ta chỉ biết qua câu chuyện của người khác. Vậy mà lạ thay, chỉ cần một bài hát vang lên, nơi ấy bỗng trở nên thân quen, như thể ta đã từng đi qua và vô tình để lại đâu đó một phần ký ức của chính mình.
Tuần này, Âm Nhạc Cuối Tuần xin mời quý anh chị và các bạn cùng trở về Hà Nội qua một ca khúc rất đẹp của Trịnh Công Sơn: Nhớ Mùa Thu Hà Nội.
Nói đến Trịnh Công Sơn, có lẽ không cần giới thiệu nhiều. Ông là một trong những nhạc sĩ đặc biệt của âm nhạc Việt Nam, người có khả năng biến những điều rất bình thường thành những câu hát khiến người ta phải dừng lại. Một chiếc lá, một con đường, một cơn mưa, một bóng người, thậm chí một buổi chiều chẳng có chuyện gì xảy ra, vào nhạc Trịnh rồi cũng có thể mang theo cả một nỗi niềm.
Nhạc Trịnh có cái lạ là đôi khi nghe chẳng biết mình đang vui hay buồn.
Chỉ biết nghe xong thì… ngồi yên.
Mà ngồi yên lâu quá, người nhà đi ngang lại tưởng mình đang có tâm sự.
Thật ra chẳng có chuyện gì cả. Chỉ tại ông Trịnh!
Với Nhớ Mùa Thu Hà Nội, ông không kể một câu chuyện tình theo cách thông thường. Không có lời hẹn hò, không có trách móc, cũng chẳng có ai đứng dưới mưa chờ ai. Ông chỉ đưa chúng ta đi bộ một vòng Hà Nội.
Nhưng đi một vòng rồi lại nhớ một người.
Mà nguy hiểm nhất là chẳng nói người ấy là ai.
Ngay từ những câu đầu:
Chỉ vài nét thôi mà Hà Nội hiện ra như một bức tranh cũ. Có vàng của cây cơm nguội, đỏ của lá bàng, nâu của mái ngói. Những màu sắc ấy không rực rỡ, không phô trương, nhưng đứng cạnh nhau lại tạo nên một mùa thu rất Hà Nội.
Rồi hoa sữa về.
Mùi hoa sữa cũng lạ. Người yêu thì bảo thơm, người không quen thì thấy… hơi nhiều tình cảm quá. Nhưng dù thích hay không, hoa sữa vẫn cứ trở thành một phần ký ức của mùa thu Hà Nội. Nó len vào gió, vào phố, vào những buổi tối người ta đi chậm hơn bình thường một chút.
Rồi cốm xanh xuất hiện:
Tôi rất thích chữ thơm trong đoạn này.
Cốm thơm đã đành. Nhưng bàn tay cũng thơm, bước chân cũng thơm. Trịnh Công Sơn dường như không chỉ tả mùi hương, ông đang tả ký ức. Bởi khi đã nhớ một người, đôi khi chẳng riêng khuôn mặt người ấy đáng nhớ. Một bàn tay, một dáng đi, một góc phố từng đi cùng nhau cũng đủ làm lòng chùng xuống.
Đến Hồ Tây, bức tranh lại rộng hơn:
Cảnh rất đẹp, nhưng bắt đầu có một chút xa xăm. Sương không còn chỉ là sương mà trở thành màu của thương nhớ. Cánh chim bay trên mặt nước cũng mang theo một khoảng trời cũ.
Và rồi giữa tất cả những cây, lá, hoa, cốm, hồ nước và phố xưa ấy, con người bất ngờ tự hỏi:
lòng như thầm hỏi, tôi đang nhớ ai.
Đây có lẽ là câu hỏi đẹp nhất của bài hát.
Tôi đang nhớ ai?
Nghe đơn giản vậy thôi, nhưng đôi khi mất cả một đời mới trả lời được.
Có khi ta tưởng mình nhớ một người, nhưng thật ra đang nhớ một thời tuổi trẻ. Tưởng nhớ một con phố, nhưng hóa ra nhớ chính mình của những năm tháng đã xa. Tưởng nhớ Hà Nội, nhưng biết đâu trong Hà Nội ấy có một ánh mắt, một bàn tay, một buổi chiều nào đó đã nằm yên trong ký ức quá lâu.
Trịnh Công Sơn không vội trả lời.
Ông để trời thu Hà Nội trả lời.
Để từng con đường nhỏ trả lời.
Và cuối cùng, câu hát khép lại thật đẹp:
Từ một người mà thành mọi người.
Từ một nỗi nhớ riêng mà mở ra thành nỗi nhớ chung.
Có lẽ đó cũng là cái tài của Trịnh Công Sơn. Ông thường bắt đầu bằng một điều rất nhỏ rồi dẫn chúng ta đến một khoảng rất rộng của tình người.
Tuần này, phần nhạc được thực hiện với sự hỗ trợ của A.I, một cách khoác thêm chiếc áo mới cho ca khúc quen thuộc. Công nghệ có thể tạo nên âm thanh, hòa âm và một cách trình bày khác, nhưng điều ở lại sau cùng vẫn là ca từ, là cảm xúc, là cái hồn mà người nhạc sĩ đã gửi vào tác phẩm.
Vậy thì cuối tuần này, xin mời quý anh chị và các bạn tạm gác lại những bận rộn.
Ta cùng đi một vòng Hà Nội.
Đi qua cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ, ngang mái ngói thâm nâu, nghe hương hoa sữa trong gió, cầm một chút cốm xanh trên tay rồi đứng bên Hồ Tây nhìn mặt nước vàng lay.
Và nếu bất chợt trong lòng vang lên câu hỏi:
Tôi đang nhớ ai?
Thì cũng đừng cố trả lời ngay.
Cứ để mùa thu trả lời.
Biết đâu mùa thu sẽ nói rằng ta chẳng nhớ riêng một người nào cả.
Ta chỉ đang nhớ một quãng đời đã đi qua, nhớ những người từng bước vào đời mình, và đôi khi… nhớ cả một người mà tưởng rằng mình đã quên từ lâu.
Vậy là Âm Nhạc Cuối Tuần lại khép lại bằng một chút hương thu Hà Nội, một chút hoa sữa, cốm xanh và một nỗi nhớ chưa cần gọi tên. Cảm ơn quý anh chị và các bạn đã dành thời gian cùng chúng tôi đi qua những giai điệu và câu chuyện của cuối tuần này.
Xin chúc mọi người những ngày nghỉ thật bình yên, nhiều niềm vui và luôn có một bản nhạc đẹp ở bên mình.
Chương trình Âm Nhạc Cuối Tuần\xin chào tạm biệt. Hẹn gặp lại quý anh chị và các bạn vào cuối tuần sau, với một ca khúc và một câu chuyện mới.
No comments:
Post a Comment