TRĂNG THU VÀ EM

Có những đêm thu, trăng đẹp đến mức người ta chỉ muốn ngồi thật lâu bên hiên nhà, chẳng làm gì cả, chỉ để nghe gió đi qua và nhìn ánh nguyệt rơi xuống thật chậm. Nhưng đêm ấy, trăng dường như không còn là nhân vật chính, bởi bên rèm thưa còn có em.

Em đứng đó, tóc mềm theo gió, tà áo vương chút hương đêm và bất chợt cất tiếng ca. Không biết ánh trăng làm đôi mắt em long lanh, hay chính mắt em khiến vầng trăng trở nên dịu hơn. Chỉ biết người lữ khách vô tình đi ngang bỗng quên mất đường về.

Mùa thu vốn đã dễ làm lòng người xao động. Lại thêm trăng, thêm gió, thêm một người con gái đứng bên rèm thưa như thế, thì có ngây ra đôi chút cũng đâu phải chuyện lạ. Chỉ sợ nhìn lâu rồi… chẳng muốn đi nữa.

TRĂNG THU VÀ EM

Trăng thu dát mộng xuống hiên nhà,
Em ngắm đêm ngà cất tiếng ca.
Gió lướt vai mềm lay suối tóc,
Sương vờn má thắm điểm làn da.
Hương đêm thoảng nhẹ vương tà áo,
Bóng nguyệt nghiêng dài chạm nhánh hoa.
Chẳng biết trăng thu hay mắt biếc,
Mà làm lữ khách mãi ngây ra

-->Đọc tiếp...

MẮT THU

Có những đôi mắt nhìn qua rồi quên, cũng có đôi mắt chẳng cần nhìn lâu mà cứ ở lại đâu đó trong lòng. Tôi không biết mắt em thuộc về mùa nào, chỉ thấy mỗi lần chạm phải, trời hình như xanh hơn một chút, nắng cũng biết nghiêng và chiều bỗng dưng có mùi của mùa thu.

Người ta bảo đôi mắt là nơi khó giấu nhất những điều chưa nói. Tôi lại nghĩ khác. Có những đôi mắt càng trong càng giấu kỹ, càng im càng khiến người đối diện phải đoán. Một chút mơ, một chút tình, hay chỉ là bóng mình vô tình rơi vào đó?

Thôi thì đừng hỏi.

Cứ để tôi nhặt chút sương mù, hong một sợi nắng, pha thêm gam biếc rồi giấu vào câu thơ. Biết đâu khi em khép mắt, mùa thu ngủ lại; còn khi em mở mắt… một ban mai rất khác vừa mọc trong lòng ai.

Mắt Thu

Mắt em giấu một trời mơ,
Gieo nghiêng sợi nắng, hong bờ môi thu.
Anh về nhặt nắm sương mù,
Thả trong đáy mắt lời ru chưa thành.

Mắt em rót xuống trời xanh,
Ươm vầng trăng muộn trên cành tương tư.
Anh ôm một thoáng hình như,
Mà nghe đêm mọc giữa từ mắt em.

Mắt em trút xuống lời êm,
Bao nhiêu huyền hoặc ướt mềm bóng đêm.
Anh hong nỗi nhớ vàng thêm,
Chưa say men rượu đã mềm bước chân.

Mắt em gieo mộng thanh tân,
Cho hoa mọc giữa hương ngân ngát lành.
Anh pha gam biếc long lanh,
Giấu vào ngực áo để dành… mộng mơ.

Mắt em khép nửa câu thơ,
Nửa còn để ngỏ bên bờ môi ai.
Anh hôn lên bóng đêm dài,
Chờ em mở mắt… ban mai mọc tình.

-->Đọc tiếp...

ÂM NHẠC CUỐI TUẦN- CA KHÚC HOÀI THU

Thực hiện: Từ Thức

Giọng đọc: Nam Minh - AI

Phần âm nhạc: Thái Lịch Hương - phối dựng bằng Suno AI

Thưa quý anh chị và các bạn,

Chiều thứ Bảy lại về, chúng tôi xin mời quý anh chị và các bạn cùng đến với Âm Nhạc Cuối Tuần. Tuần này, xin mời mọi người ghé qua một miền cao nguyên đầy sương, nơi có đồi thông, hồ xanh, lá vàng và một mùa thu tưởng đã đi xa nhưng vẫn còn nguyên trong ký ức.

Có những mùa thu đi qua rồi mà dường như chưa bao giờ rời khỏi lòng người. Chỉ một chiếc lá vàng, một làn gió lạnh hay tiếng thông reo giữa chiều cao nguyên cũng đủ gọi về cả một miền thương nhớ. Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí là một khúc nhớ như thế: dịu dàng, bảng lảng, đưa người nghe trở lại Đà Lạt với đồi thông vi vút, hồ xanh, những chiều mây vương và những bước chân tưởng đã xa mà dư âm vẫn còn ở lại.

Nhưng tuần này, chúng ta không chỉ nghe một bản nhạc về mùa thu. Đằng sau Hoài Thu còn có một câu chuyện khá thú vị về sự ra đời của ca khúc: có khi nào một bài tùy bút đang nằm yên trên trang giấy, bỗng một ngày được âm nhạc đánh thức, rồi đứng dậy bước vào một ca khúc?

Chuyện thơ được phổ nhạc thì đã quá quen thuộc. Thơ vốn có vần, có nhịp, có những câu chữ tự thân đã ngân nga; đôi khi chỉ cần ông nhạc sĩ ngồi xuống, ôm cây đàn, lựa vài hợp âm là nàng thơ đã có thể cất tiếng hát.

Nhưng từ tùy bút mà bước sang âm nhạc thì lại là một chuyện khác.

Tùy bút vốn tự do, thích đi đâu thì đi, câu dài câu ngắn; đang ngắm chiếc lá vàng lại chợt nhớ chuyện ngày xưa, đang nhìn mặt hồ bỗng quay sang hỏi gió. Bắt tùy bút hát cho đúng nhịp, đúng phách xem ra cũng giống như mời một ông văn sĩ quen đi bộ thong dong ngoài phố vào lớp khiêu vũ.

Ấy vậy mà với Hoài Thu, điều tưởng khó ấy lại trở thành một cuộc gặp gỡ thật đẹp giữa văn chương và âm nhạc.

Có một chi tiết cần đính chính từ những thông tin lưu truyền lâu nay. Một nguồn tư liệu năm 2024 cho biết Văn Trí tên thật là Văn Minh Trí, sinh ngày 31 tháng 7 năm 1942 tại Cà Mau, chứ không phải năm 1941 như một số bài viết trên mạng từng ghi. Ông học Petrus Trương Vĩnh Ký, sau đó học Đại học Sư phạm Sài Gòn và từng dạy Quốc văn tại trường Trung học An Xuyên, Cà Mau. Nguồn này cũng cho biết ông sáng tác gần 20 nhạc phẩm, nhưng Hoài Thu và Tình Yêu Và Huyền Thoại là hai tác phẩm được biết đến nhiều hơn cả.

Điều thú vị nhất là Hoài Thu được cho là có mối duyên đặc biệt với Cảm Thu, bài tùy bút của thi sĩ Đinh Hùng, đăng trong giai phẩm Mùa Gặt Mới tại Hà Nội năm 1940. Trong Cảm Thu đã có những nét mà sau này người nghe Hoài Thu cảm thấy rất quen: con đường vắng, lá rơi, hoa phù dung, nắng cũ, hồ xanh, gió thoảng và nhất là tâm trạng của một người đứng giữa mùa thu hiện tại mà chợt nghe quá khứ trở về.

Nhưng nếu gọi Hoài Thu là phổ nguyên văn Cảm Thu thì có lẽ chưa thật chính xác. Nên gọi là cảm tác từ tùy bút thì hợp hơn.

Bởi Cảm Thu của Đinh Hùng không nói đến Đà Lạt. Không có cao nguyên, thác ngàn, bầy nai hay đồi thông Đà Lạt. Những hình ảnh ấy đã được Văn Trí đưa vào để tạo nên một không gian mới cho ca khúc. Và một nguồn khác kể rằng chính chuyến nghỉ mát Đà Lạt khi Văn Trí còn học lớp đệ ngũ đã góp phần đưa đến sự ra đời của Hoài Thu.

Thế là rất có thể chúng ta có một cuộc gặp gỡ khá đẹp: Đinh Hùng đem đến cái hồn của mùa thu, Văn Trí đem đến Đà Lạt, rồi âm nhạc đứng giữa làm mai.

Mà ông mai này mát tay thật!

Nghe Hoài Thu, ta thấy Đà Lạt hiện ra gần như một bức tranh chuyển động. Có thác nước, lá vàng, đàn chim, bầy nai, hoa phù dung, hồ xanh, đồi thông và những chiều mây vương. Nhưng cảnh chỉ là cái cớ. Điều ở lại lâu nhất vẫn là chữ hoài trong Hoài Thu.

Hoài là nhớ.

Bởi vậy, mùa thu trong ca khúc có hai lớp thời gian: mùa thu năm ấy và mùa thu năm nay. Cảnh vật tưởng vẫn thế, nhưng con người thì đã mang thêm một khoảng đời. Ta trở lại con đường cũ, gặp nắng cũ, gió cũ, hồ nước cũ, mà chợt nhận ra người năm xưa trong mình đã khác.

Có lẽ vì thế mà câu hỏi cuối bài rất đẹp: tiếng động ấy là bước chân ai, là gió thoảng, hay chỉ là dư âm của mùa thu đã qua?

Nhạc sĩ không trả lời.

Mà cũng đừng trả lời làm gì.

Trong tình yêu và trong mùa thu, đôi khi cứ để lòng mình rung động còn thú vị hơn là cố tìm cho ra một đáp án. Nếu chuyện gì cũng phải điều tra đến nơi đến chốn thì mùa thu e rằng sẽ bớt thơ, còn người mình thương có khi cũng… chạy mất!

Hoài Thu vì thế không chỉ là một ca khúc viết về Đà Lạt. Đó còn là câu chuyện của ký ức, của một người trở lại chốn xưa, nhìn cảnh vật tưởng như vẫn còn nguyên đó mà bất chợt gặp lại chính mình của những năm tháng đã xa.

Và bây giờ, câu chuyện xin được dừng lại để nhường chỗ cho âm nhạc.

Trước khi chia tay, chúng tôi chân thành cảm ơn quý anh chị và các bạn đã cùng chúng tôi đi qua một chiều thứ Bảy với câu chuyện của Hoài Thu. Xin chúc mọi người một cuối tuần bình an, ấm áp và thật nhiều niềm vui bên những người mình thương.

Âm Nhạc Cuối Tuần xin tạm biệt và hẹn gặp lại quý anh chị và các bạn vào chiều thứ Bảy tuần sau. Lại một câu chuyện khác, một giai điệu khác, và biết đâu lại có thêm một chút nhớ thương để chúng ta cùng mang về.

Còn bây giờ, xin mời quý anh chị và các bạn cùng thưởng thức Hoài Thu của nhạc sĩ Văn Trí.

Hãy để giai điệu đưa chúng ta lên miền cao nguyên Đà Lạt, nơi có đồi thông vi vút, hồ xanh, lá vàng, những chiều mây vương và chút sương lạnh vừa đủ để hai người đang đi bỗng muốn bước gần nhau hơn.

Và nếu trong lúc nghe, quý vị chợt nhớ đến một người nào đó của mùa thu năm ấy thì xin đừng vội trách nhạc sĩ Văn Trí.

Có lẽ chẳng tại ai cả…

Chỉ tại mùa thu!

Xin chào, hẹn gặp lại vào chiều thứ Bảy tuần sau.

Và bây giờ…

HOÀI THU - Tác giả: Văn Trí

-->Đọc tiếp...

Tháng Tám Đi, Chuyện Thu Chưa Hết

 Tháng Tám đang sửa soạn hành lý.

Nói vậy nghe có vẻ hơi oan, bởi tháng Tám có chân đâu mà đi, có vali đâu mà xếp. Nhưng nhìn mấy tờ lịch cuối cùng còn lơ lửng trên tường, tôi cứ có cảm giác anh chàng tháng Tám đang đứng ngoài cửa, một tay kéo va-li, một tay ngoái lại chào:

Thôi nhé, tôi đi đây. Còn nàng Thu thì… các ông tự lo!

Kể từ khi tháng Tám về, tôi đã từng ngày viết về Thu qua đủ mọi góc cạnh. Khi thì khai thu, khi ngắm tóc thu, lúc nhìn mắt thu, lúc lại thấy nàng Thu thả thính. Có hôm còn đem trăng ra hỏi chuyện, nhặt lá vàng làm chứng, mượn heo may đưa thư. Nói chung, mùa Thu qua tay tôi mấy tuần nay cũng khá… vất vả.

Chắc nàng cũng đôi lần tự hỏi:

Ông này không còn chuyện gì khác để viết hay sao?

Thật ra có chứ.

Nhưng Thu đang đẹp, tội gì viết chuyện khác!

Vậy mà hôm nay đã là những ngày cuối tháng Tám. Ngồi nhìn lại, mới thấy thời gian đúng là một tay đạo diễn rất lạnh lùng. Mới hôm nào tháng Tám vừa bước vào cửa, còn e dè đứng nép bên hiên, vậy mà chớp mắt đã chuẩn bị cúi chào khán giả.

Nhưng tiễn tháng Tám không có nghĩa là tiễn Thu.

Nàng vẫn còn đó.

Vẫn chút nắng vàng nghiêng xuống mái nhà, vẫn cơn gió chiều chẳng biết vô tình hay cố ý làm lay một tà áo, vẫn chiếc lá chưa chịu rơi vì hình như còn chờ ai đi ngang. Và biết đâu, đâu đó vẫn có một người ngồi bên ly cà phê, nhìn ra cửa sổ, tự dưng thấy lòng mình mềm đi một chút.

Thu nguy hiểm ở chỗ ấy.

Nàng chẳng làm gì cả mà người ta cứ tưởng nàng đang thả thính.

Một chiếc lá rơi cũng thành tín hiệu.

Một cơn gió thoảng cũng thành lời nhắn.

Một buổi chiều se nhẹ cũng đủ khiến người ta nhớ một người chẳng biết có đang nhớ mình hay không.

Thế nên tháng Tám cứ việc ra đi. Tôi không giữ.

Giữ cũng chẳng được.

Còn nàng Thu, xin cứ thong thả ở lại. Chúng ta vẫn còn nhiều chuyện chưa nói hết. Tôi còn muốn hỏi nàng vài câu về lá, về mây, về những buổi chiều vàng, về những con đường có hai người đi mà lúc trở về hình như chỉ còn… một người tỉnh táo.

Từ nay cho đến ngày nàng thực sự khăn gói ra đi, tôi nghĩ mình vẫn còn khá nhiều đề tài để khai thác. Tóc Thu đã viết rồi, mắt Thu cũng đã ngắm rồi, trăng Thu cũng từng đem ra làm cớ.

Biết đâu mai mốt sẽ tới… môi Thu?

Thôi, chuyện ấy để mai tính.

Hôm nay chỉ xin đứng bên thềm, vẫy tay chào tháng Tám.

Cảm ơn một tháng đã mang nàng Thu đến, mang theo chút dịu dàng, chút bâng khuâng và cả những vu vơ rất đáng yêu.

Tháng Tám đi nhé.

Còn Thu, khoan đi.

Tôi… chưa viết hết!

Tháng Tám nghiêng chiều khẽ bước qua,

Nàng Thu còn đứng cạnh hiên nhà.

Xin người chậm bước cho tôi viết,

Kẻo hết mùa rồi… hết cả hoa!

-->Đọc tiếp...

Giới thiệu ca khúc Thu Ơi, Khi Em Đi

Thu Ơi, Khi Em Đi ra đời từ một chút tản mạn về mùa thu, nhưng thật ra, Thu trong bài thơ không chỉ là mùa. Thu còn thấp thoáng bóng dáng một người con gái, đến thật nhẹ, gieo tóc xuống mặt hồ, thả thu vào mắt rồi vô tình để lại cả một khoảng tương tư.

Nét riêng của bài thơ nằm ở cách chơi chữ nửa thực nửa mộng: “hong sợi nhớ”, “sóng mọc tận bờ môi”, “đưa tay gỡ hương”, rồi chia đôi cả đêm dài, một nửa đem chôn, một nửa để người mang mất. Những liên tưởng có chút tinh nghịch khiến cuộc tiễn Thu vừa lãng mạn, vừa duyên, lại phảng phất nỗi vấn vương.

Từ sự đồng cảm với những câu thơ ấy, Thái Lịch Hương đã đưa Thu Ơi, Khi Em Đi vào âm nhạc. Giai điệu như khoác thêm một lớp heo may lên câu chữ, làm nỗi nhớ mềm hơn, tình hơn. Và từ một bài thơ tiễn Thu, nay đã thành một khúc tình ca để Thu có đi rồi, dư âm vẫn còn ở lại.

Thu Ơi, Khi Em Đi

Thu ơi, nếu thật em đi,
Anh hong sợi nhớ làm gì cho khô.
Em gieo tóc xuống mặt hồ,
Mà sao sóng mọc tận bờ môi anh.

Thả thu vào mắt long lanh,
Em nghiêng một chút, trời đành đổ mưa.
Anh đem nhặt nắng ban trưa,
Ươm lên vai mỏng cho vừa… eo lưng.

Hương em vướng giữa lưng chừng,
Anh đưa tay gỡ, ngập ngừng lại thôi.
Sợ làm rơi mất nụ cười,
Sợ môi chạm phải một lời chưa thưa.

Đêm hong tóc ướt ngoài mưa,
Trăng len qua cổ áo vừa nghiêng vai.
Anh chôn một nửa đêm dài,
Nửa kia em lấy, biết mai trả gì?

Thu ơi, em cứ bước đi,
Nhưng đừng trút hết những gì đã thêu.
Kẻo mai thương mọc liêu xiêu,
Làm sao anh nhặt mùa… yêu trong đời.

-->Đọc tiếp...