Và thế là tội cho nàng Thu!
Bởi có người đọc xong lại tưởng đâu tôi đang thật sự tán một cô nào tên Thu. Có người còn suy đoán xa hơn, cố tìm xem nàng là ai, ở đâu, có thật hay không, rồi từ một hình tượng văn chương lại kéo câu chuyện sang đời sống riêng của người viết.
Xin thưa thật rõ: nàng Thu trong những bài viết của tôi trước hết là mùa thu, là một hình tượng nghệ thuật.
Người viết gọi mùa thu là nàng, cho nàng biết cười, biết giận, biết làm duyên, biết gõ cửa, biết hẹn hò, thậm chí biết làm cho một gã si tình đứng ngẩn ngơ dưới hàng cây lá vàng. Đó là cách nhân cách hóa thiên nhiên vốn đã có từ rất lâu trong thơ ca và văn chương. Nếu mùa xuân có thể là cô gái trẻ, mùa đông có thể là một ông già lạnh lùng, thì mùa thu cũng hoàn toàn có thể trở thành một người đẹp bước ra từ gió heo may.
Văn chương mà cái gì cũng phải hiểu theo nghĩa đen thì chắc thi sĩ hết đường mơ mộng.
Viết tôi nhớ em không nhất thiết ngoài đời đang có một em nào ngồi chờ. Viết tôi say đôi mắt ấy cũng không có nghĩa tác giả vừa đi xin số điện thoại của một người mắt đẹp. Và khi tôi viết tán nàng Thu, xin đừng vội lo rằng tôi đang chuẩn bị cưới một cô tên Thu!
Nghệ thuật cần trí tưởng tượng.
Người viết có quyền hóa thân thành kẻ si tình, người lữ khách, kẻ thất tình, người đang yêu, thậm chí một gã ngẩn ngơ nói chuyện với trăng, với gió, với lá vàng. Nhân vật trữ tình trong tác phẩm không mặc nhiên đồng nhất với con người thật của tác giả.
Đó là ranh giới rất cần được tôn trọng.
Tất nhiên, mỗi người có quyền cảm nhận một bài thơ hay một bài tản văn theo cách riêng. Có người thấy vui, có người thấy lãng mạn, có người thấy hơi ngông, hơi tình, thậm chí hơi tán tỉnh. Tất cả đều bình thường.
Nhưng cảm nhận là một chuyện, còn dùng cảm nhận cá nhân để suy diễn về đời tư, nhân cách hay mục đích của tác giả lại là chuyện khác.
Tôi không thể bắt mọi người phải thích những gì mình viết. Tôi cũng không mong tất cả đều đồng cảm. Nếu ai đó không thích kiểu văn chương lãng mạn, không thích nàng Thu, không thích một ông già cứ thấy lá vàng là nổi máu làm thơ, hoàn toàn có thể bỏ qua. Facebook rộng lắm, ngoài kia còn biết bao nhiêu chuyện để đọc.
Nhưng xin đừng vì mình không thích mà biến một hình tượng nghệ thuật thành một câu chuyện đời tư, rồi từ đó phán xét hay nói những điều tiêu cực về người viết.
Như thế thì tội cho tác giả đã đành, mà còn tội cho nàng Thu nữa.
Nàng có làm gì đâu!
Nàng chỉ mang theo chút gió, vài chiếc lá vàng, một buổi chiều nhạt nắng và cho người viết mượn một chút mộng mơ để làm thơ, viết tản văn. Vậy mà bỗng dưng nàng bị mang tiếng là một người phụ nữ bí mật nào đó đang được tôi tán tỉnh hay lăng xê.
Oan cho nàng quá!
Tôi viết về mùa thu vì tôi yêu vẻ đẹp của mùa thu. Tôi gọi mùa thu là nàng vì hai chữ ấy mềm mại, tình tứ và có hồn hơn. Tôi trò chuyện với nàng Thu bởi văn chương đôi khi cần một người đối thoại, dù người ấy chỉ được tạo nên từ lá vàng, gió nhẹ và trí tưởng tượng.
Chỉ đơn giản vậy thôi.
Tôi rất trân trọng và cảm ơn những người đã đọc bằng sự cởi mở, hiểu đâu là nghệ thuật, đâu là đời thực; hiểu rằng đôi khi người cầm bút phải bước ra khỏi chính mình để sống trong một nhân vật, một cảm xúc hay một thế giới do mình tạo nên.
Còn ai vốn dị ứng với những bài viết kiểu này, xin cứ nhẹ nhàng đi ngang. Không đọc cũng chẳng sao. Tôi không buồn, nàng Thu chắc cũng không giận.
Chỉ xin đừng bắt nàng phải mang căn cước, khai địa chỉ, ngày tháng năm sinh rồi điều tra xem nàng có quan hệ gì với … lão Từ.
Mùa thu ngắn lắm.
Hãy để nàng được bình yên làm mùa thu.
Và cũng hãy để người viết được quyền mơ mộng trong thế giới nghệ thuật của mình.
