Một chuyện tình giữa cõi người và tiên giới
Mùa xuân năm ấy, đất Tiên Du mở hội lớn. Người người chen chân đi trẩy hội, cờ hoa rực rỡ cả một vùng sông núi. Riêng Từ Thức, vị quan trẻ nổi tiếng thanh liêm và đa cảm, lại chỉ thích lặng lẽ dạo quanh những hàng hoa bên chùa cổ.
Ông vốn không hợp chốn quan trường. Bao lần nhìn cảnh quan lại cúi đầu trước quyền quý, lòng ông chỉ thấy mệt mỏi. Người ta tranh nhau công danh, còn ông chỉ thích mây trời và vài trang sách cũ.
Giữa lúc dòng người đông đúc, bỗng có tiếng quát tháo vang lên.
- Giữ cô ta lại!
Một cô gái áo trắng đang bị mấy người nhà chùa giữ lấy. Bên cạnh là cành mẫu đơn gãy đổ. Họ nói nàng vô ý làm hỏng chậu hoa quý dùng để dâng lễ nên phải đền tiền.
Cô gái cúi đầu, giọng nhỏ nhẹ:
- Tiểu nữ không cố ý, nhưng trong người thật sự không mang theo bạc.
Một người đàn bà lớn tuổi gắt lên:
- Không có tiền thì ở lại làm công trả nợ!
Từ Thức đứng nhìn. Ông thấy đôi mắt cô gái ấy rất buồn. Một nỗi buồn thanh sạch như sương sớm.
Không hiểu sao, ông bước tới tháo chiếc áo gấm đang mặc đặt xuống bàn.
- Bao nhiêu cũng được, lấy chiếc áo này trừ vào.
Mọi người sửng sốt.
Người giữ hoa nhìn chiếc áo quý, lập tức đổi giọng:
- Nếu quan nhân đã nói vậy, thôi thì bỏ qua.
Cô gái ngước nhìn ông. Ánh mắt ấy khiến Từ Thức khẽ sững lại. Đó không phải vẻ đẹp khiến người ta choáng ngợp, mà là vẻ đẹp khiến lòng người dịu xuống.
Nàng cúi đầu:
- Đa tạ công tử.
- Chỉ là chuyện nhỏ thôi.
- Với chàng là chuyện nhỏ, nhưng với thiếp là ân tình khó quên.
Nói rồi nàng quay đi, tà áo trắng khuất dần giữa dòng người như một làn khói mỏng.
Đêm đó, Từ Thức ngồi một mình bên án thư mà lòng chẳng yên. Hình bóng cô gái áo trắng cứ hiện mãi trong tâm trí.
Ông khẽ cười một mình.
- Có lẽ ta thật sự không hợp làm quan.
Ít lâu sau, Từ Thức dâng sớ từ quan.
Tri huyện kinh ngạc:
- Ngài còn trẻ, tiền đồ rộng mở, cớ sao lại bỏ đi?
Từ Thức chỉ cười nhạt.
- Hạ quan vốn không thuộc về nơi này.
Ông rời quan phủ, mang theo một cây đàn và vài quyển sách, rong ruổi khắp núi sông.
Một chiều cuối thu, ông ghé vào cửa biển Thần Phù. Sóng biển hôm ấy dữ dội, gió thổi trắng trời. Người dân đều bảo sắp có bão lớn.
Một lão ngư khuyên ông:
- Công tử nên tìm chỗ trú đi, vùng này nguy hiểm lắm.
Từ Thức nhìn ra xa. Giữa màn sương mờ, ông thấy một ngọn núi kỳ lạ hiện lên giữa biển khơi.
Không hiểu vì sao, ông bước lên thuyền nhỏ.
- Ta muốn tới đó.
Lão ngư hoảng hốt:
- Không được! Núi ấy không phải nơi người thường nên đến!
Nhưng Từ Thức chỉ mỉm cười.
- Có lẽ ta vốn không phải người thường.
Con thuyền trôi giữa sóng dữ. Mưa trắng trời. Bỗng một luồng ánh sáng hiện lên trước mặt. Sóng gió im bặt.
Khi Từ Thức mở mắt, ông đã đứng giữa một vùng đất đẹp như tranh.
Mây trắng lững lờ trôi quanh những vách núi xanh biếc. Hoa nở khắp nơi. Tiếng chim hót vang giữa dòng suối bạc.
Ông ngỡ mình đang mộng.
Bỗng có tiếng cười khe khẽ phía sau.
- Công tử còn nhớ người năm xưa không?
Từ Thức quay lại.
Cô gái áo trắng ngày nào đang đứng dưới giàn hoa tử đằng. Mái tóc dài như mây đêm, ánh mắt dịu dàng như nước thu.
Ông khẽ thốt lên:
- Là nàng.
Nàng mỉm cười.
- Thiếp là Giáng Hương.
- Đây là đâu?
- Là tiên giới.
Từ Thức lặng người.
Giáng Hương bước lại gần.
- Năm xưa chàng cứu thiếp giữa hội hoa. Thiếp vẫn luôn chờ ngày gặp lại.
- Nàng là tiên nữ?
- Phải.
Nàng nhìn ông thật lâu rồi hỏi nhỏ:
- Chàng có hối hận khi tới đây không?
Từ Thức nhìn quanh tiên cảnh mờ sương, rồi nhìn vào mắt nàng.
- Nếu nơi này có nàng, ta không hối hận.
Giáng Hương khẽ cười. Nụ cười đẹp đến mức cả hoa cũng như lặng đi.
Những ngày sau đó là quãng thời gian đẹp nhất đời Từ Thức.
Ông cùng Giáng Hương ngồi nghe suối chảy dưới ánh trăng. Cùng đánh cờ giữa rừng đào nở. Có lúc nàng múa giữa sân ngọc, tà áo bay như cánh hạc.
Một đêm, hai người ngồi bên lan can nhìn mưa rơi xuống biển mây.
Giáng Hương tựa đầu lên vai ông.
- Chàng có nhớ nhân gian không?
Từ Thức im lặng rất lâu.
- Có đôi khi nhớ.
- Nhớ điều gì?
- Nhớ tiếng chuông chùa chiều muộn, nhớ mùi khói bếp những ngày mưa và cả những con đường cũ.
Giáng Hương khẽ buồn.
- Thiếp biết rồi sẽ có ngày chàng muốn trở về.
- Nhưng ta cũng không muốn rời nàng.
Nàng mỉm cười rất nhẹ.
- Con người vốn vậy. Có được cái này lại nhớ cái kia.
Từ Thức nắm tay nàng.
- Nếu ta ở lại mãi?
Giáng Hương nhìn ông bằng đôi mắt xa xăm.
- Tiên và người vốn khác đường. Thiếp chỉ sợ đến lúc chàng hối tiếc.
Ông siết chặt tay nàng hơn.
- Điều duy nhất ta hối tiếc là gặp nàng quá muộn.
Gió đêm lặng đi.
Giáng Hương khẽ tựa vào lòng ông. Lần đầu tiên, nàng thấy tim mình đau như một người trần thật sự.
Rồi một ngày, nỗi nhớ quê hương trong lòng Từ Thức càng lớn dần.
Ông đứng rất lâu bên vách núi nhìn về phương xa.
Giáng Hương bước tới:
- Chàng muốn về?
Từ Thức cúi đầu.
- Ta chỉ muốn về thăm lại một lần.
Nàng im lặng hồi lâu rồi đưa cho ông một chiếc áo bào màu lam.
- Thiếp sẽ cho người đưa chàng về. Nhưng chàng phải nhớ thời gian ở tiên giới và nhân gian không giống nhau.
- Ta sẽ quay lại thật nhanh.
Giáng Hương nhìn ông, đôi mắt thoáng buồn.
- Có những thứ một khi đã rời đi sẽ không thể tìm lại nữa.
Từ Thức ôm lấy nàng.
- Chờ ta.
Giáng Hương không đáp.
Chỉ có gió thổi qua mái tóc nàng, lạnh như một điềm báo.
Khi trở lại nhân gian, Từ Thức bàng hoàng nhận ra mọi thứ đã đổi khác.
Ngôi làng cũ không còn ai quen biết.
Những người ông từng gặp từ lâu đã thành cát bụi.
Một cụ già chống gậy nhìn ông run run:
- Nghe tổ tiên kể lại, chuyện quan Từ Thức bỏ đi với tiên nữ đã mấy trăm năm rồi.
Từ Thức chết lặng.
Ông quay cuồng chạy ra bến biển.
Biển vẫn đó.
Sóng vẫn bạc đầu.
Nhưng ngọn núi tiên đã biến mất giữa mù khơi.
Ông gọi trong tuyệt vọng:
- Giáng Hương!
Chỉ có tiếng sóng trả lời.
Chiều hôm ấy, người ta thấy một người đàn ông mặc áo lam đứng thật lâu trên ghềnh đá, mắt nhìn mãi về phía chân trời.
Không ai biết ông đã đứng đó bao lâu.
Chỉ biết rằng từ hôm ấy, không còn ai gặp lại Từ Thức nữa.
Có người nói ông đã hóa tiên.
Có người nói ông đã điên vì tình.
Cũng có người tin rằng, vào những đêm trăng sáng, giữa biển sương mờ vẫn thấp thoáng bóng một người đàn ông ngồi bên vách đá, lặng lẽ gọi tên một người con gái.
- Giáng Hương, nàng có còn đợi ta không?
Chờ một lời hứa chưa trọn.
Chờ một người đã từng đến, đã từng yêu, và rồi lạc mất giữa hai cõi.
Chuyện Từ Thức và Giáng Hương vì thế mà đẹp.
Đẹp như một giấc mơ.
Từ Thức - Giáng Hương
Hội cũ duyên xưa một thoáng hồng,
Ra tay chuộc phận giữa đền đông,
Bỏ quan lánh tục tìm mây trắng,
Gặp lại tri âm giữa động trong,
Một cõi tiên bồng say mộng ước,
Nửa đời nhân thế nặng tình sông,
Quay về chốn cũ người đâu vắng,
Chỉ thấy trăng tàn lạnh bến không.
Và buồn … cũng như một giấc mơ.
Vì có những điều, chỉ khi mất đi, ta mới biết mình đã từng có.
