GIẢI MÃ CÂU NÓI DÂN GIAN

Gái phải trai như thài lài gặp cứt chó.

“Gái phải trai như thài lài gặp cứt chó” là một câu nói dân gian nghe qua thì thô, thậm chí gây sốc, nhưng càng ngẫm càng thấy thấm và rất đời. Dân gian không dùng lời hoa mỹ để nói chuyện nhân duyên, mà chọn cách ví von mộc mạc, trực diện, chạm thẳng vào bản chất của sự tương hợp. Bài viết này không nhằm bênh vực hay hạ thấp ai, cũng không cổ súy cho sự dễ dãi trong tình cảm, mà chỉ thử giải mã một cách bình tĩnh và tỉnh táo: vì sao có những mối quan hệ không cần cố gắng vẫn êm đềm, còn có những mối tình dù hy sinh đến kiệt cùng vẫn chỉ đem lại mỏi mệt. Đôi khi, vấn đề không nằm ở con người, mà ở chỗ ta đã đặt mình đúng nơi hay chưa.

Thoạt nghe tưởng chửi, nhưng thật ra không phải. Dân gian Việt mình hay vậy, nói chuyện hệ trọng bằng hình ảnh rất bình dân, nhưng ý nghĩa thì sắc lẹm.

Thài lài là thứ cỏ sống khỏe, lan nhanh, gặp đất ẩm là bén rễ, gặp phân bón là xanh um, không cần chăm mà vẫn mọc tràn. Cứt chó thì khỏi nói, tuy chẳng thơm tho gì, nhưng lại là thứ “bón trúng chỗ”, gặp cây hợp là cây lên như thổi.

Vậy nên, câu này không hề nói về sạch hay dơ, sang hay hèn. Nó nói về sự tương hợp.

Gái mà gặp đúng trai, đúng tần số, đúng kiểu người mình cần, thì giống như thài lài gặp đúng thứ nó cần để sống. Không cần cố, không cần diễn, không cần uốn mình cho vừa khuôn ai cả. Tự nhiên mà nảy nở. Tự nhiên mà xanh. Tự nhiên mà mạnh.

Ngược lại, gái giỏi mấy mà gặp sai trai, thì cũng như hạt giống rơi nhầm đá sỏi. Cố mấy cũng khô, thương mấy cũng mệt, hy sinh mấy cũng chỉ thấy mình héo dần.

Cái hay của câu này là nó không lãng mạn hóa tình yêu, cũng không tô hồng đàn ông hay phụ nữ. Nó nói thẳng:

• Không phải ai cũng hợp với ai.

• Không phải cứ tốt là đủ.

• Không phải cứ yêu là sẽ nở hoa.

Có những người đàn ông không xấu, chỉ là không phải đất của mình.

Có những người phụ nữ không dở, chỉ là đặt nhầm chỗ.

Và khi đã gặp đúng người, đúng lúc, đúng duyên, thì mọi thứ nhẹ tênh. Không cần gồng, không cần chứng minh, không cần đau khổ để chứng tỏ mình yêu sâu.

Dân gian nói thô, nhưng nghĩ rất tinh.

Hiểu được câu này rồi, người phụ nữ sẽ bớt tự trách mình, bớt cố níu những mảnh duyên cạn, và biết quay về chăm lại mảnh đất của chính mình.

Còn nở hay không, xanh hay không, để duyên tự trả lời.

GẶP DUYÊN

Hồng nhan gặp kẻ hợp duyên người,

Như cỏ thài lài bén đất tươi.

Chẳng đợi mưa sa mà vẫn tốt,

Không cần nắng gắt vẫn xanh ngời.

Người sai gượng ép lòng thêm mỏi,

Duyên đúng an nhiên dạ thảnh thơi.

Đời vốn chẳng đều trong tính toán,

Hợp nhau một khắc cũng nên đời.

Bài thơ khép lại không bênh vực ai, cũng chẳng chê trách phận người, chỉ nhẹ nhàng nhắc rằng trong cõi nhân sinh, điều quý giá nhất không nằm ở việc ta đã cố gắng bao nhiêu hay hy sinh đến mức nào, mà là biết đặt mình đúng chỗ. Hồng nhan không sai vì yêu, chỉ là đôi khi gặp nhầm duyên. Khi gặp đúng người, mọi thứ tự nhiên mà nảy nở, không cần gồng mình để chứng tỏ hay níu kéo. Đời vốn không công bằng trong những toan tính hơn thua, nhưng lại rất sòng phẳng với sự tương hợp. Gặp đúng duyên, dẫu chỉ thoáng qua, cũng đủ để thành một đoạn đời đáng nhớ.