Cười Một Mình Với "Ngày Xưa Hoàng Thị"

Tôi có một thói quen nhỏ vào những buổi chiều cuối tuần. Sau khi mọi việc đã tạm xong, tôi thường dành cho mình chút thời gian để thư giãn bằng cách mở lại những bài hát cũ mà ngày xưa ba má rất yêu thích. Trong số ấy, "Ngày Xưa Hoàng Thị" là ca khúc tôi đã nghe đi nghe lại không biết bao nhiêu lần.

Giai điệu vẫn đẹp như thuở nào, lời ca vẫn đầy chất thơ và mang một sức quyến rũ rất riêng. Thế nhưng, càng nghe tôi lại càng nảy sinh những thắc mắc ngộ nghĩnh về từng câu chữ. Có những hình ảnh trong bài hát khiến tôi vừa băn khoăn, vừa bật cười một mình mỗi khi nghĩ đến. Có lẽ, đó cũng là một cái thú rất riêng của những người thích nghe nhạc và thích suy ngẫm vu vơ..

Chẳng hạn như câu:

"Em tan trường về, đường mưa nho nhỏ..."

Nghe thì lãng mạn lắm, nhưng nhiều năm nay tôi vẫn chưa hiểu "đường mưa nho nhỏ" là con đường nhỏ hay cơn mưa nhỏ. Nếu là mưa nhỏ thì tại sao không nói "mưa lất phất" cho dễ hiểu? Còn nếu là con đường nhỏ thì thôi, xin tác giả cứ giữ bí mật ấy cho riêng mình.

Rồi tới:

"Ôm nghiêng tập vở, tóc dài tà áo vờn bay..."

Tôi lại tưởng tượng chắc cô nữ sinh phải vừa đi vừa khéo léo lắm. Một tay ôm tập vở nghiêng nghiêng, tóc bay, tà áo bay, mà vẫn không bị vấp té. Đúng là người đẹp trong thơ khác với người đi ngoài đời.

Đến hai câu nổi tiếng:

"Em đi dịu dàng, bờ vai em nhỏ

Chim non lề đường nằm im giấu mỏ..."

Thì tôi hoàn toàn đầu hàng. Bao nhiêu năm nay vẫn không hiểu chú chim non ấy từ đâu xuất hiện. Chim non đáng lẽ phải ở trên cây, trong tổ hay ít ra cũng đậu trên hàng rào. Vậy mà không biết vì sao lại xuống tận lề đường rồi còn nằm im giấu mỏ nữa. Hay là chú chim ấy cũng đang thất tình nên ngồi suy tư cùng chàng trai đang theo Ngọ về?

Câu tiếp theo:

"Chân anh nặng nề, lòng anh nức nở..."

Tôi lại thắc mắc, mới đi theo người ta từ trường về nhà thôi mà sao đã nức nở rồi? Chưa chia tay, chưa bị từ chối, chưa thấy đối thủ xuất hiện mà đã buồn đến thế thì quả là tâm hồn thi sĩ.

Đến đoạn:

"Anh trao vội vàng, chùm hoa mới nở

Ép vào cuối vở muôn thuở còn thương..."

Tôi lại bật cười. Chắc ngày ấy các chàng trai rất lãng mạn. Bây giờ mà ép hoa vào tập vở, vài tháng sau mở ra có khi chỉ còn màu nâu khô khốc, vậy mà trong ký ức thì vẫn đẹp như ngày nào.

Rồi tới:

"Môi em mỉm cười mang mang sầu đời..."

Đọc tới đây tôi lại thấy thương cô Ngọ. Mới còn đi học, tuổi mười bảy đôi mươi, chưa phải lo tiền điện, tiền nước, tiền bảo hiểm hay tiền xăng xe, vậy mà đã "mang mang sầu đời" rồi. Có lẽ nỗi buồn của người đẹp trong thơ luôn đến sớm hơn người thường.

Nhưng câu khiến tôi bật cười nhiều nhất vẫn là:

"Ai mang bụi đỏ đi rồi?"

Tôi nghe đi nghe lại mà vẫn chưa biết ai đã mang bụi đỏ đi. Chẳng lẽ ngày ấy có người cầm chổi quét sạch con đường mơ? Hay bụi đỏ ấy chính là tuổi trẻ, là những ngày theo Ngọ về đã lặng lẽ trôi qua mà chẳng ai giữ lại được?

Rồi sau tất cả những lần ngồi giải mã một cách rất nghiêm túc nhưng kết quả lại vô cùng mù mờ, tôi đành tự an ủi mình rằng có lẽ cái đẹp của nghệ thuật nằm ở chỗ ấy.

Nếu mọi câu hát đều rõ ràng như một bản hướng dẫn sử dụng máy giặt, có lẽ người ta đã chẳng còn ngồi hàng chục năm sau để vừa nghe nhạc vừa mỉm cười vì một chú chim non nằm ở lề đường hay băn khoăn không biết ai đã mang bụi đỏ đi rồi.

Và biết đâu, chính những điều không thể giải thích ấy mới là lý do khiến "Ngày Xưa Hoàng Thị" vẫn còn sống mãi trong lòng những người yêu nhạc, để một chiều cuối tuần nào đó, lại có một ông già tóc đã điểm bạc ngồi trong căn phòng nhỏ, nghe đến câu "chim non lề đường nằm im giấu mỏ" rồi tự cười một mình như một đứa trẻ.

Ghi chú nhỏ: Bài viết này chỉ là những cảm nhận vui và đôi chút suy diễn dí dỏm của người nghe nhạc trước những câu chữ đẹp trong tác phẩm Ngày Xưa Hoàng Thị. Mọi chia sẻ đều hướng đến tác phẩm với lòng yêu mến và sự trân trọng đối với vẻ đẹp của âm nhạc. Tôi hoàn toàn không dám bàn luận hay lý giải thay cho ý tưởng của tác giả, bởi đôi khi cái hay của nghệ thuật lại nằm ở những điều mơ hồ, để mỗi người nghe được quyền mỉm cười và cảm nhận theo cách riêng của mình.

-->Đọc tiếp...

CÔ GÁI VÁY ĐỎ

Chiều cuối tuần, tôi cùng vài người bạn lại tìm về quán cà phê quen thuộc nơi góc phố nhỏ. Vẫn những câu chuyện dở dang, vẫn ly cà phê thơm và tiếng cười rộn rã của những người bạn cũ. Giữa lúc mọi người đang mải mê chuyện trò, bất chợt một dáng người trong chiếc váy đỏ nhẹ nhàng đi ngang qua bàn chúng tôi đang ngồi. Chẳng ai bảo ai, cả bàn đều khẽ ngừng lại vài giây như vừa bắt gặp một nét đẹp rất đỗi tình cờ giữa ngày hè tháng Sáu. Và rồi, từ khoảnh khắc thoáng qua ấy, câu chuyện về cô gái váy đỏ bắt đầu.

Cô Gái Váy Đỏ

Em về váy đỏ thơm hương,
Làm nghiêng phố nhỏ, làm vương nắng chiều.
Môi cười rõ nét thương yêu,
Cho hàng phượng thắm cũng xiêu sắc hồng.

Gió đưa tà áo bềnh bồng,
Ngỡ tiên lạc bước giữa dòng nhân gian.
Tháng Sáu nắng đổ ngập đàng,
Mà em như mảnh trăng vàng dịu êm.

Bao người lữ khách bên thềm,
Vô tình đứng lại ngắm em mỉm cười.
Phố đông chợt hóa thảnh thơi,
Quên cơn oi ả giữa trời hạ sang.

Có người chẳng dám hỏi han,
Chỉ nhìn tà áo qua làn hoàng hôn.
Chiều nay gió cũng dịu hơn,
Vì em váy đỏ xua cơn nắng hè.

-->Đọc tiếp...

Ai Mà Không Có Lúc Giận

Ai trong chúng ta mà chưa từng nổi giận? Giận vì một lời nói vô tình, một sự phản bội, một nỗi oan ức, hay đơn giản chỉ vì những áp lực chồng chất của cuộc sống. Buồn, vui, yêu thương hay tức giận đều là những cảm xúc rất tự nhiên của con người. Không ai có thể sống mà lúc nào cũng mỉm cười, cũng như chẳng ai có thể mãi bình thản trước mọi điều xảy đến.

Có những chuyện khiến ta không thể không giận. Cha mẹ đau lòng khi con cái hư hỏng. Vợ chồng nổi nóng vì những hiểu lầm kéo dài. Bạn bè giận nhau vì một câu nói thiếu suy nghĩ. Thậm chí, nhiều khi chính bản thân ta cũng tức giận với chính mình vì những sai lầm đã gây ra.

Giận không xấu. Điều đáng sợ là để cơn giận điều khiển lý trí.

Không ít bi kịch trong đời bắt đầu từ vài phút nóng nảy. Một câu nói thiếu kiềm chế có thể làm tan vỡ một tình bạn nhiều năm. Một cái tát trong lúc mất bình tĩnh có thể khiến gia đình ly tán. Có những người chỉ vì một phút không làm chủ được bản thân mà gây thương tích cho người khác, rồi phải sống cả đời trong ân hận.

Người xưa nói, khi tức giận hãy đếm từ một đến mười trước khi nói, nếu vẫn còn giận thì hãy đếm đến một trăm. Nghe qua tưởng đơn giản, nhưng đó lại là cách để cho cảm xúc lắng xuống và lý trí có cơ hội lên tiếng.

Tôi từng biết một người bạn. Một lần đi làm về mệt mỏi, anh thấy con trai làm vỡ chiếc máy tính bảng mới mua. Trong cơn tức giận, anh quát mắng rất nặng lời khiến đứa bé khóc suốt đêm. Mãi đến hôm sau, anh mới biết con chỉ vô tình làm rơi khi đang lau chùi giúp cha. Anh ôm con vào lòng xin lỗi, nhưng ánh mắt sợ hãi của đứa trẻ hôm ấy khiến anh day dứt rất lâu. Từ đó, mỗi khi nổi nóng, anh thường im lặng, đi uống một ly nước hoặc bước ra ngoài vài phút trước khi nói chuyện tiếp.

Trong đời sống vợ chồng cũng vậy. Chuyện cãi vã là điều khó tránh khỏi. Có những lúc cả hai đều đang tổn thương và không ai chịu nhường ai. Nhưng thay vì lớn tiếng hơn, người chồng hay người vợ hãy cố gắng bình tĩnh, tự mình lấy một chai nước lạnh hay một ly nước đem đến cho người kia rồi nhẹ nhàng nói:

"Anh (em) hãy uống chút nước đi rồi nói. Anh (em) sẽ ngồi đây lắng nghe."

Chỉ một câu nói giản dị ấy đôi khi có thể dập tắt cả một cơn bão. Bởi khi người ta biết mình được lắng nghe, cơn giận thường sẽ dịu lại rất nhiều. Nhiều cuộc hôn nhân được giữ gìn không phải vì chưa từng cãi nhau, mà vì trong lúc nóng giận vẫn còn một người đủ bình tĩnh để giữ lại sự yêu thương.

Phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữa bệnh. Khi biết mình dễ nóng giận, hãy tập ngủ đủ giấc, hạn chế mang áp lực từ công việc về nhà, học cách lắng nghe và đừng cố tranh thắng bằng mọi giá. Nếu lỡ làm tổn thương người khác, đừng ngại nói một lời xin lỗi. Một lời xin lỗi chân thành có thể chữa lành rất nhiều vết thương mà cơn giận gây ra.

Ai mà không có lúc giận. Điều quan trọng không phải là ta có nổi giận hay không, mà là sau cơn giận ấy, ta còn giữ được sự tỉnh táo để không đánh mất những người mình yêu thương và những điều quý giá nhất trong cuộc đời.

Giận hờn vốn chuyện thường thôi,

Bình tâm giữ lấy nụ cười mai sau.

Một lời dịu ngọt qua cầu,

Giữ cho hạnh phúc bền lâu với đời.

Bởi đôi khi, chiến thắng một cuộc tranh cãi chỉ đem lại sự hả lòng trong chốc lát, nhưng biết dừng lại đúng lúc và biết lắng nghe nhau mới là cách để giữ bình yên cho cả một đời người.

-->Đọc tiếp...

ÁNG TRĂNG NGHIÊNG

Trong văn học, trăng từ lâu đã trở thành một biểu tượng đặc biệt. Trăng của Nguyễn Du là nỗi niềm của người tài hoa bạc mệnh, trăng của Hàn Mặc Tử mang theo những cơn đau khắc khoải, trăng của Xuân Diệu lại đong đầy khát vọng yêu thương và tận hưởng cuộc đời. Còn với mỗi con người, dường như ai cũng có riêng cho mình một vầng trăng để nhớ. Có khi là một đêm trăng tuổi nhỏ bên hàng cau trước ngõ, có khi là một buổi hò hẹn đầu tiên, và cũng có khi là bóng dáng của một người con gái đã đi qua cuộc đời nhưng chưa từng đi ra khỏi trái tim.

"Áng trăng nghiêng" là một hình ảnh đẹp và giàu tính biểu tượng. Trăng vốn tròn đầy, thanh khiết, nhưng khi nghiêng đi lại gợi nên cảm giác chênh vênh, dang dở và man mác buồn. Trong thi ca, chữ "nghiêng" không chỉ là sự thay đổi của ánh sáng trên bầu trời, mà còn là sự nghiêng ngả của lòng người trước những miền ký ức cũ.

Có những người con gái đã từng xuất hiện trong đời ta như một mùa hoa đẹp nhất. Họ đến rất nhẹ nhàng, mang theo tiếng cười trong veo, ánh mắt dịu dàng và những tháng ngày khiến ta tin rằng hạnh phúc là điều có thật. Thời gian ấy tưởng như dài lắm, nhưng rồi cũng chỉ như một áng mây bay qua bầu trời mùa hạ.

Người đi rồi, cuộc đời vẫn tiếp tục. Ta vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn cười nói với mọi người như chưa từng có điều gì xảy ra. Nhưng có những đêm rất khuya, khi thành phố đã ngủ yên, khi tiếng nhạc cũng đã tắt, chỉ còn lại khoảng lặng của riêng mình, ta lại bất chợt nhớ về người con gái ấy.

Không phải là nỗi nhớ ồn ào hay day dứt đến tuyệt vọng. Đó là một nỗi nhớ rất lạ. Nhẹ như làn gió, mỏng như sương khói, nhưng đủ làm lòng người chùng xuống khi bắt gặp một bài hát cũ, một mùi hương quen hay một đêm trăng sáng.

Người ấy bây giờ có thể đã có một cuộc sống khác, một bến đỗ khác và một niềm vui khác. Còn ta cũng đã học được cách mỉm cười với những điều không thuộc về mình. Bởi suy cho cùng, không phải cuộc tình nào cũng cần một cái kết viên mãn. Có những người đến chỉ để dạy ta biết yêu thương, biết chờ đợi, biết đau và biết trưởng thành.

Có lẽ vì thế mà trong văn chương, những cuộc tình dang dở thường ở lại lâu hơn những cuộc tình trọn vẹn. Bởi cái đẹp lớn nhất đôi khi không nằm ở sự sở hữu, mà nằm ở ký ức. Người con gái ấy có thể đã xa, nhưng tuổi trẻ của ta vẫn còn ở đó, trong những chiều nắng cũ, trong những lá thư chưa gửi, trong tiếng mưa đêm và trong cả một áng trăng nghiêng lặng lẽ.

Và rồi, một đêm nào đó, khi ngước nhìn lên bầu trời, ta chợt nhận ra rằng vầng trăng năm xưa vẫn còn nguyên vẹn. Chỉ có tuổi trẻ đã đi qua, chỉ có người con gái năm nào đã trở thành một miền ký ức dịu dàng.

Để mỗi khi trăng nghiêng xuống cuối trời, lòng người lại khẽ nghiêng theo, và một cái tên tưởng đã ngủ yên lại nhẹ nhàng trở về trong ký ức, như chưa từng xa cách.

Áng trăng nghiêng xuống lặng thinh,

Nghiêng luôn nỗi nhớ trong tim thuở nào.

Người đi biền biệt phương nao,

Riêng ta với bóng trăng chao cuối trời.

Bởi đôi khi, điều ở lại lâu nhất trong một đời người không phải là những gì đã có được, mà chính là bóng hình của một người con gái đã một thời đi qua tim mình, để rồi hóa thành một áng trăng nghiêng mãi trong miền nhớ.

-->Đọc tiếp...

NHỮNG BÔNG HOA BIẾT NÓI

Có những bài học lớn lao đôi khi không đến từ sách vở hay những triết lý cao siêu, mà lại đến từ những bông hoa dại ven đường. Ước gì con người có thể lắng nghe và thấu hiểu tiếng nói thầm lặng của loài hoa hoang dã. Bởi giữa đất trời bao la, chúng vẫn cùng nhau nở rộ, không oán hờn, chẳng hơn thua và đặc biệt không hề đố kỵ. Chúng chỉ lặng lẽ lớn lên trong sự tử tế, bao dung và niềm vui giản dị khi được hiện diện giữa cuộc đời.

Nhìn những bông hoa nhỏ bé mọc cạnh nhau giữa khoảng trời rộng, ta chợt có cảm giác như chúng đang trò chuyện với nhau bằng một thứ ngôn ngữ rất riêng. Chẳng phô trương, không tranh giành, cũng chẳng bận tâm mình phải nở cao hơn ai hay rực rỡ hơn ai. Bông màu hồng vẫn dịu dàng khoe sắc bên bông màu vàng, đóa xanh biếc nép mình cạnh cánh đỏ nhỏ xinh. Mỗi loài mang một vẻ đẹp riêng, cùng đón nắng, cùng đón gió và cùng lớn lên trong sự bình yên của đất trời.

Có lẽ, nếu những bông hoa ấy biết nói, chúng sẽ chẳng bao giờ kể xấu nhau. Chúng cũng không oán giận vì mình nở muộn hơn, không ganh tỵ vì cánh hoa của người khác đẹp hơn, càng không bon chen đố kỵ để giành lấy phần ánh sáng cho riêng mình. Chúng hiểu rằng khu vườn chỉ thật sự đẹp khi có nhiều màu sắc cùng hiện diện.

Con người hôm nay đôi khi lại khác. Giữa nhịp sống vội vàng, không ít người mải miết so sánh, hơn thua, nhìn thành công của người khác bằng ánh mắt nặng nề. Có người vì một chút danh lợi mà đánh mất sự bình an trong tâm hồn, quên rằng cuộc sống vốn không phải là một cuộc đua bất tận.

Thật ra, mỗi người đều có mùa nở hoa của riêng mình. Có người đến sớm, có người đến muộn. Có người rực rỡ giữa ban mai, có người lặng lẽ tỏa hương trong chiều muộn. Điều đáng quý không phải là ai nổi bật hơn ai, mà là khi đi qua cuộc đời này, ta vẫn giữ được sự tử tế, lòng bao dung và một trái tim biết yêu thương.

Những bông hoa ngoài kia chẳng cần nói thành lời, nhưng dường như chúng đang nhắc nhở chúng ta một điều rất giản dị. Rằng sống với nhau bằng sự chân thành thì cuộc đời sẽ nhẹ nhàng hơn. Rằng thay vì hơn thua, hãy biết vui cùng niềm vui của người khác. Và rằng, giữa một thế giới nhiều vội vã, vẫn luôn cần những con người biết sống hiền hòa như những đóa hoa.

Bởi suy cho cùng, hoa không chọn cách tỏa sáng một mình. Chúng chọn cùng nhau làm nên một mùa đẹp.

Có hoa chẳng hỏi hơn thua,

Vẫn vui đón nắng, vẫn đùa cùng mây.

Người ơi sống đẹp mỗi ngày,

Bao dung gieo xuống, thơm đầy nhân gian.

Có lẽ vì thế mà những bông hoa ấy, tuy không cất tiếng, vẫn đang ngày ngày dạy con người bài học về sự tử tế và bao dung, bằng chính vẻ đẹp bình dị của mình.

-->Đọc tiếp...