Cái Đèn Xanh Trên FB Messenger

Dạo gần đây có vài người quen hỏi tôi vì sao không thấy đèn xanh trên Facebook hay Messenger nữa. Câu hỏi nghe rất bình thường nhưng lại khiến tôi suy nghĩ khá nhiều. Chỉ một chấm xanh nhỏ bé thôi mà đôi khi lại khiến lòng người bận tâm. Đó chỉ là một tín hiệu kỹ thuật rất đơn giản, nhưng trong nhiều trường hợp lại trở thành thước đo của sự quan tâm giữa con người với nhau. Nghĩ vậy nên tôi muốn nói đôi điều về cái đèn xanh nhỏ ấy, một chi tiết rất nhỏ nhưng lại phản chiếu khá nhiều điều trong cách chúng ta sống cùng mạng xã hội ngày nay.

Thời của những lá thư tay đã đi qua từ rất lâu. Ngày xưa muốn biết một người đang làm gì, đang ở đâu, chúng ta phải chờ đợi. Chờ một bức thư gửi về. Chờ một cuộc hẹn. Chờ một lần gặp gỡ. Mọi thứ đều có khoảng cách và chính khoảng cách ấy làm cho con người bình thản hơn. Sự chờ đợi đôi khi cũng trở thành một phần rất đẹp của cảm xúc.

Ngày nay mạng xã hội xuất hiện và mọi thứ thay đổi nhanh chóng. Trên Facebook hay Facebook Messenger chỉ cần một chấm xanh nhỏ cũng đủ làm lòng người xao động. Từ đó nảy sinh ra nhiều câu hỏi. Người ta tự hỏi vì sao đang online mà không trả lời. Người ta nghĩ rằng chắc người kia đang nói chuyện với ai đó khác. Có khi lại tự hỏi liệu mình có còn quan trọng nữa hay không.

Không ít câu chuyện giận hờn hay hiểu lầm bắt đầu từ những điều rất nhỏ như vậy. Chỉ vì nhìn thấy người kia đang online mà tin nhắn của mình chưa được trả lời. Cái đèn xanh nhỏ xíu đôi khi trở thành thước đo của sự quan tâm, trong khi thật ra nó chỉ là một tín hiệu kỹ thuật của ứng dụng.

Vì thế nhiều người chọn cách tắt trạng thái online. Không phải họ muốn biến mất hay tránh né ai. Đơn giản chỉ là họ muốn có một khoảng yên tĩnh cho riêng mình.

Trong cuộc sống này con người đã phải chịu rất nhiều ánh nhìn. Đi làm có ánh nhìn của cấp trên. Về nhà có ánh nhìn của gia đình. Ra ngoài xã hội có ánh nhìn của bạn bè và những người xung quanh. Khi bước vào thế giới mạng, nếu ngay cả việc online cũng bị để ý thì đôi khi người ta chỉ muốn tắt đi để được thảnh thơi hơn một chút.

Có người tắt vì không muốn bị hỏi han quá nhiều. Có người tắt vì không muốn tạo ra những hiểu lầm không cần thiết. Cũng có người đơn giản là thích sự lặng lẽ. Thật ra việc tắt trạng thái online không có gì sai. Đó chỉ là một lựa chọn cá nhân, giống như ngoài đời có người thích nơi đông vui, có người lại thích một góc yên tĩnh cho riêng mình.

Vì vậy chúng ta cũng không nên vội phê phán hay suy diễn khi thấy ai đó không bật đèn xanh. Họ không online không có nghĩa là họ lạnh lùng. Họ không trả lời ngay cũng không có nghĩa là họ xem nhẹ bạn. Có khi họ đang bận rộn với công việc. Có khi họ chỉ cần một chút thời gian để nghỉ ngơi và cân bằng lại cuộc sống.

Mạng xã hội khiến con người gần nhau hơn nhưng đôi khi cũng khiến chúng ta chú ý quá nhiều đến những chi tiết rất nhỏ. Một chấm xanh, một dòng đã xem, hay chỉ vài phút online cũng có thể trở thành lý do cho nhiều suy nghĩ không cần thiết.

Nếu bình tâm lại sẽ thấy mọi thứ thật ra rất giản dị. Có người bật online cả ngày nhưng không trò chuyện với ai. Có người tắt trạng thái nhưng vẫn đọc hết mọi tin nhắn. Con người trên mạng đôi khi cũng giống ngoài đời, có lúc hiện diện rõ ràng, có lúc chỉ muốn lùi lại một bước để giữ cho mình một khoảng lặng.

Một người thật lòng quý bạn không cần phải chứng minh bằng cái đèn xanh. Một tình cảm chân thành cũng không phụ thuộc vào việc online bao lâu. Điều quan trọng hơn vẫn là cách chúng ta đối xử với nhau trong đời sống thật, bằng sự chân thành, nhẹ nhàng và tôn trọng khoảng riêng của mỗi người.

Bởi sau cùng, điều đáng quý nhất trong các mối quan hệ không phải là thấy nhau online, mà là hiểu nhau cả trong những khoảng lặng của cuộc sống.

-->Đọc tiếp...

KHI CUỘC TÌNH HẤP HỐI

Có những cuộc tình không chết ngay lập tức. Nó không vỡ tan như một chiếc ly rơi xuống sàn. Nó chỉ lặng lẽ yếu đi, giống như một ngọn đèn dầu sắp cạn. Ánh sáng vẫn còn đó, nhưng mỗi lúc một mờ hơn. Và người trong cuộc, dù không muốn, vẫn cảm nhận được sự tàn lụi ấy đang đến gần.

Khi một cuộc tình hấp hối, điều đau nhất không phải là cãi vã. Thật ra lúc ấy người ta ít cãi nhau hơn trước. Những lời trách móc dần thưa đi. Những cuộc trò chuyện cũng trở nên ngắn ngủi. Có khi hai người vẫn ngồi cạnh nhau, nhưng giữa họ là một khoảng lặng dài đến vô tận.

Người ta vẫn còn nhớ nhau. Nhưng không còn tìm thấy con đường để quay lại như xưa.

Ngày trước chỉ cần một tin nhắn nhỏ cũng đủ làm lòng vui cả buổi. Một cuộc gọi ngắn cũng khiến đêm trở nên ấm áp. Nhưng khi tình yêu bắt đầu hấp hối, chiếc điện thoại trở nên im lặng một cách đáng sợ. Người ta cầm lên rồi lại đặt xuống. Muốn nói điều gì đó, nhưng cuối cùng chỉ để lại một khoảng trống.

Thật ra, không ai muốn rời đi trước. Ai cũng từng cố giữ lại điều gì đó. Nhưng tình yêu, cũng giống như một nhành hoa, nếu đã héo thì không thể ép nó nở lại bằng sự tiếc nuối.

Điều buồn nhất là khi hai người vẫn còn thương nhau theo một cách rất mơ hồ. Không đủ gần để ở lại, nhưng cũng không đủ dứt khoát để quên đi. Mỗi người lặng lẽ bước về phía cuộc đời riêng, mang theo trong tim một vùng ký ức không còn ai chạm tới.

Và rồi một ngày nào đó, khi nhớ lại, người ta mới hiểu rằng cuộc tình ấy không hẳn đã chết. Nó chỉ nằm lại đâu đó trong quá khứ, giống như một bản nhạc buồn đã tắt tiếng.

Chiều úa mây tan phủ mái đầu,
Tơ duyên tàn lụi tựa mưa ngâu.
Lời xưa chưa kịp thành câu hẹn,
Đã hóa sương sa kín mắt sâu.

Nguyệt lạc song thưa bóng nhạt màu,
Trà tàn khói mỏng quyện canh thâu.
Hai người đối diện mà xa vắng,
Cách một tầm tay vạn nỗi sầu..

Phong trần phủ kín mộng ban đầu,
Tình đã phai dần tựa lá ngâu.
Nắm tay còn ấm nhưng hồn lạnh,
Một thoáng nhân sinh đã bạc đầu.

Sóng vỗ bờ hoang tiếng não nề,
Tình phơi gió lạnh chẳng còn quê.
Men say bất lực không dìu nổi,
Bước mộng rơi vào cõi tái tê.

Thôi khép trăng khuya tiễn bóng người,
Trả nhau dĩ vãng những ngày tươi.
Hồng trần một kiếp như mây nổi,
Ái tận rồi thôi… lặng giữa đời.

Nhưng dư âm của nó vẫn còn.
Rất khẽ.
Rất sâu.
Và rất lâu.

-->Đọc tiếp...

ẢI HỒNG NHAN

Hôm trước, nick Ngọc Tú có để lại một câu hỏi khá thú vị: “Hôm nào thầy rảnh, thầy viết bài về mấy bậc anh hùng vượt qua được ải hồng nhan như Quan Vũ với Võ Tòng đi thầy nhé.” Câu hỏi nghe nhẹ nhàng vậy thôi mà lại gợi nhiều suy nghĩ. Từ xưa người ta vẫn nói “anh hùng khó qua ải mỹ nhân”, bởi đôi khi con người không thua trận trước gươm đao, mà lại dễ mềm lòng trước một ánh mắt, một nụ cười. Nhân câu hỏi ấy, tôi xin viết vài dòng tản mạn về cái gọi là “Ải Hồng Nhan ” trong chuyện xưa và trong đời.

Trong dân gian vẫn có câu: “Anh hùng khó qua ải mỹ nhân.” Lời nói ấy nghe qua tưởng chừng chỉ là chuyện phong lưu của thế gian, nhưng thật ra lại hàm chứa một sự thật sâu xa: con người ta đôi khi không thua trận trước gươm đao, mà lại gục ngã trước một ánh mắt, một nụ cười. Bởi vậy nên trong lịch sử và trong văn chương, những người vượt qua được “ải hồng nhan” thường được xem là bậc khí phách hiếm hoi.

Nhắc đến điều ấy, người ta thường nhớ đến Quan Vũ của thời Tam Quốc. Chuyện kể rằng khi Lưu Bị thất thế, Quan Vũ tạm hàng Tào Tháo để bảo toàn hai phu nhân của anh mình. Tào Tháo biết ông là người trọng nghĩa nên tìm mọi cách lung lạc: vàng bạc, chức tước, thậm chí cả mỹ nhân. Nhưng Quan Vũ vẫn giữ mình như giữ một thanh gươm. Ông chăm lo cho hai chị dâu như lễ nghĩa gia đình, không hề vượt quá khuôn phép. Khi biết tin Lưu Bị còn sống, ông lập tức bỏ hết vinh hoa, vượt năm ải chém sáu tướng để trở về. Cái khí tiết ấy khiến hậu thế nhắc đến Quan Vũ không chỉ như một danh tướng mà còn như biểu tượng của chữ nghĩa.

Hồng nhan trước mặt dạ không lay,

Một tấm trung tâm giữ nghĩa dày,

Vượt ải chém tướng về tìm chủ,

Thanh long còn rạng giữa trời mây.

Rồi đến Võ Tòng trong Thủy Hử. Người đời nhớ đến ông vì sức mạnh đánh hổ ở Cảnh Dương Cương, nhưng điều đáng nể hơn lại nằm ở chỗ khác. Khi chị dâu là Phan Kim Liên dùng lời ong bướm để quyến rũ, Võ Tòng không những không dao động mà còn thẳng thắn khuyên răn. Giữa lúc lòng người dễ mềm trước tình sắc, ông vẫn giữ ranh giới rõ ràng. Cái cứng cỏi ấy không phải là lạnh lùng, mà là sự tự trọng của một con người biết đâu là đúng sai.

Cảnh Dương một trận hổ kinh hồn,

Chính khí trong lòng dạ sắt son,

Hồng nhan trước cửa lòng không động,

Hảo hán ngàn năm tiếng vẫn còn.

Những câu chuyện ấy nghe qua có vẻ xa xưa như gió bụi của thời cổ sử, nhưng suy ngẫm kỹ lại thấy rất gần với đời sống hôm nay. Bởi “ải hồng nhan” thật ra không chỉ là sắc đẹp của một người phụ nữ. Nó còn là biểu tượng của mọi cám dỗ trong đời: danh lợi, quyền lực, những điều khiến con người dễ quên đi nguyên tắc của mình.

Cho nên, vượt qua “ải hồng nhan” không phải là chối bỏ tình cảm, mà là giữ được bản tâm giữa muôn vàn lay động. Quan Vũ giữ nghĩa với huynh đệ, Võ Tòng giữ đạo làm người. Cái khiến họ trở thành anh hùng không chỉ là thanh đao hay nắm đấm, mà là bản lĩnh của tâm hồn.

Nhân thế anh hùng dễ lụy tình,

Hồng nhan một thoáng dạ rung rinh,

Bao người gục ngã vì nhan sắc,

Mấy kẻ qua cầu giữ nghĩa trinh.

Bởi vậy nên thỉnh thoảng đọc lại những điển tích ấy, ta bỗng thấy lòng mình lắng xuống. Giữa một thời đại sống vội, đôi khi chỉ cần nhớ rằng: người mạnh nhất không phải là người thắng được thiên hạ, mà là người thắng được chính mình.

-->Đọc tiếp...

SỐNG BAO LÂU MỚI LÀ ĐỦ

Có những buổi chiều rất lạ. Nắng rơi xuống chậm như thể thời gian cũng đang suy nghĩ điều gì đó. Người ta ngồi lặng trước hiên nhà, nhìn chiếc lá khẽ xoay mình trong gió và chợt tự hỏi: một đời người rốt cuộc sống bao lâu mới gọi là đủ?

Có người sống tám mươi năm vẫn cảm thấy đời mình chưa trọn. Có người chỉ đi qua vài chục mùa lá rụng mà đã để lại trong lòng người khác một khoảng ấm áp dài lâu. Hóa ra, câu hỏi ấy không nằm ở số năm, mà nằm ở cách ta đã sống trong từng ngày.

Cuộc đời giống như một khu vườn. Có người dành cả đời trồng hoa, tưới nước, chăm sóc từng mầm xanh nhỏ bé. Khi rời đi, khu vườn ấy vẫn còn thơm. Có người chỉ vội vàng đi ngang, để lại phía sau những lối cỏ dẫm nát. Thời gian của họ có thể dài hơn, nhưng dấu chân lại nhẹ tênh như gió thoảng.

Sống bao lâu mới là đủ?

Có lẽ là khi ta đã kịp yêu thương vài người thật lòng.

Kịp nói vài lời tử tế khi người khác đang buồn.

Kịp nắm một bàn tay khi ai đó đang lạnh giữa cuộc đời.

Một đời người đôi khi không cần quá rực rỡ. Chỉ cần trong những ngày bình thường nhất, ta vẫn giữ được một tấm lòng ấm. Một nụ cười hiền. Một ánh mắt biết cảm thông.

Bởi lẽ, đời người giống như một ngọn đèn. Không phải ngọn đèn nào cháy lâu cũng sáng, và cũng không phải ngọn đèn cháy ngắn thì vô nghĩa. Điều quan trọng là trong khoảng thời gian nó tồn tại, nó đã thắp lên được bao nhiêu ánh sáng cho người khác.

Có những người ra đi rất sớm, nhưng ký ức về họ vẫn còn như hương hoa trong một buổi sáng mùa xuân nhẹ nhàng mà bền bỉ. Cũng có những người sống rất lâu, nhưng khi ngoảnh lại, cuộc đời chỉ còn lại những ngày tháng lặng lẽ trôi qua như dòng nước không gợn sóng.

Có lẽ vì thế mà câu hỏi “sống bao lâu mới là đủ” thực ra không có một con số nào để trả lời.

Đủ, là khi một buổi sáng thức dậy, ta vẫn thấy bầu trời xanh.

Đủ, là khi trái tim mình vẫn còn biết rung động trước một bông hoa, một bản nhạc, hay một nụ cười hiền hậu.

Và đủ, có lẽ chỉ đơn giản là khi một ngày nào đó ta rời khỏi thế gian này, vẫn còn có ai đó nhớ đến mình bằng một sự dịu dàng.

Nhân thế trăm năm tựa áng mây,

Hỏi rằng sống mấy mới là đầy,

Xuân qua tóc bạc sầu chưa cạn,

Thu tới lòng người mộng vẫn say,

Danh lợi như sương tan trước gió,

Ái ân tựa khói tỏa trên mây,

Chi bằng giữ trọn lòng thanh thản,

Một thoáng nhân gian cũng đủ ngày.

Thế thôi.

Một đời người, rốt cuộc cũng chỉ cần chừng ấy.

-->Đọc tiếp...

Tri Âm và Tri Kỷ

Trong đời người, gặp được một người quen đã khó, gặp được người hiểu mình còn khó hơn. Nhưng trong những mối nhân duyên của cuộc đời, có hai chữ thường được nhắc đến với sự trân trọng đặc biệt: tri âm và tri kỷ. Hai chữ ấy nghe qua tưởng giống nhau, nhưng kỳ thực lại có những sắc thái khác biệt rất tinh tế.

“Tri âm” trước hết là người hiểu được tiếng lòng của mình. Điển tích xưa kể về Bá Nha và Chung Tử Kỳ. Bá Nha là người gảy đàn rất hay, nhưng chỉ có Chung Tử Kỳ nghe đàn mà hiểu được ý nhạc. Khi Bá Nha gảy khúc cao sơn, Tử Kỳ nói: “Chí tại Thái Sơn.” Khi Bá Nha gảy khúc lưu thủy, Tử Kỳ lại bảo: “Ý như nước chảy.” Sau khi Tử Kỳ mất, Bá Nha đập đàn, không bao giờ gảy nữa, vì cho rằng trên đời đã không còn ai hiểu tiếng đàn của mình. Từ đó người ta gọi người hiểu được lòng mình là tri âm – người hiểu được “âm thanh” trong tâm hồn.

Tri âm có thể xuất hiện trong nhiều hoàn cảnh. Đôi khi chỉ là một người đọc bài thơ của mình và bỗng nói đúng điều mình chưa kịp nói. Có khi chỉ là một câu hỏi thăm rất nhẹ: “Hôm nay anh có vẻ buồn?” Chỉ một câu như vậy thôi cũng đủ cho ta biết rằng có người đang lắng nghe tiếng lòng của mình.

Còn tri kỷ thì sâu hơn một bậc. Tri kỷ không chỉ hiểu, mà còn đồng hành cùng mình trong cuộc đời. Nếu tri âm là người nghe được tiếng đàn, thì tri kỷ là người sẵn sàng ngồi bên cạnh mình qua những mùa gió mưa.

Trong lịch sử cũng có nhiều câu chuyện về tri kỷ. Như tình bằng hữu giữa Lưu Bị, Quan Vũ và Trương Phi trong Tam Quốc. Ba người kết nghĩa vườn đào, sống chết có nhau, cùng nhau trải qua bao biến động của thời cuộc. Đó không chỉ là sự hiểu nhau, mà còn là sự tin cậy và gắn bó đến tận cùng.

Trong đời thường cũng vậy. Có người ta gặp chỉ để trò chuyện vài câu rồi quên. Có người nghe ta nói vài lời và hiểu ta đó là tri âm. Nhưng người ở lại khi ta thất bại, khi cuộc đời chênh vênh, khi tất cả quay lưng người ấy mới thật sự là tri kỷ.

Tri Âm - Tri Kỷ

Nhân thế mênh mang khách lữ hành,

Tri âm hiếm gặp giữa đời xanh,

Bá Nha gảy khúc cao sơn điệu,

Tử Kỳ nghe tiếng nước lưu thanh ,

Tri âm thấu tận tơ lòng cũ,

Tri kỷ cùng qua vạn dặm hành,

Một kiếp nhân sinh cầu chẳng dễ,

Chỉ mong còn bạn hiểu chân thành .

Có lẽ vì vậy mà người xưa thường nói: Tri âm khó gặp, tri kỷ lại càng hiếm hơn. Một đời người nếu gặp được vài người tri âm đã là may mắn. Nếu gặp được một tri kỷ, có lẽ cũng đủ ấm lòng cho cả một kiếp nhân sinh.

Bởi suy cho cùng, con người sống trên đời không chỉ cần cơm áo, mà còn cần một người hiểu được tiếng lòng mình. Chỉ cần một người như vậy thôi, đôi khi cũng đủ làm cho cuộc đời bớt cô đơn.

-->Đọc tiếp...