Tôi không cãi.
Cãi làm gì cho mệt, bởi hoa của người ta cứ việc nở, còn với mấy gã mê con chữ như tôi thì phải đợi tới mùa Thu, văn mới bắt đầu... trổ nụ.
Cũng chẳng hiểu tại sao.
Có thể vì trời bớt nóng nên đầu óc bỗng mát ra. Cũng có thể vì gió Thu vốn nhiều chuyện, cứ lẻn qua cửa sổ, lay mấy chiếc lá rồi tiện tay khuấy luôn lòng người.
Mới hôm qua còn tỉnh như sáo.
Sáng nay vừa pha ly cà phê, nhìn chiếc lá rơi ngoài hiên, tự nhiên thấy trong bụng lục cục mấy câu thơ.
Cà phê chưa kịp uống, chữ nhớ đã nổi lên.
Ngước nhìn mây, chữ thương mon men tới.
Thấy một tà áo đi ngang qua...
Thôi rồi!
Nguyên một bài tình tự đã đứng xếp hàng chờ duyệt.
Bởi vậy tôi vẫn nghi mùa Thu có âm mưu với những người mê chữ.
Thu chẳng chuốc rượu mà người ta vẫn say. Chẳng hẹn mà người ta vẫn chờ. Chẳng gửi thư mà thiên hạ cứ ngồi viết thư tình.
Nguy hiểm nhất là Thu chẳng bao giờ nhận trách nhiệm.
Nó chỉ thổi một cơn gió, thả xuống vài chiếc lá rồi bỏ đi.
Phần còn lại...
gã mê con chữ tự lo.
Mà đã mê chữ thì khổ lắm.
Viết về người cũ thì sợ người mới đọc được.
Viết về người mới thì sợ người cũ tưởng mình mau quên.
Không viết về ai thì độc giả lại hỏi:
Ủa, dạo này hết yêu rồi sao?
Thế mới biết cầm bút cũng có cái khổ riêng.
Cho nên cách an toàn nhất là cứ viết về một người không tên.
Ai đọc thấy giống mình thì... xin cứ nhận.
Tác giả hoàn toàn không chịu trách nhiệm.
Văn chương vốn rộng lượng mà.
Chưa yêu vẫn được phép làm thơ tình. Chưa thất tình vẫn có quyền viết câu buồn. Chưa có người hẹn cũng cứ kê sẵn một chiếc ghế bên hiên.
Biết đâu một chiều tháng Mười, Thu nổi hứng đưa ai đó đi ngang.
Người ấy thấy ghế trống, ghé ngồi.
Thế là từ một chiếc ghế...
sinh ra một bài thơ.
Từ một bài thơ...
sinh thêm một chữ nhớ.
Còn sau chữ nhớ sinh ra chuyện gì thì thôi, phần ấy không thuộc phạm vi của bài tản mạn này.
Có lẽ vì vậy mà sang Thu, thiên hạ bỗng đa tình hơn bình thường.
Người làm thơ thấy trăng cũng thương.
Người viết văn gặp mưa cũng nhớ.
Còn gã mê con chữ thì càng phiền. Nhìn chiếc ghế trống cũng tưởng có người vừa đứng dậy. Thấy con đường đầy lá lại nghĩ chắc ai vừa đi qua. Một cơn gió vô tình chạm vai cũng lập tức nghi ngờ:
Gió này...
hình như vừa từ tóc ai bay tới.
Khổ nhất vẫn là những buổi chiều tháng Mười.
Nắng vàng vừa đủ.
Gió se vừa đủ.
Trời đẹp vừa đủ.
Chỉ thiếu một người ngồi bên cạnh.
Mà chữ “thiếu” trong mùa Thu nguy hiểm lắm.
Thiếu một người thì sinh nhớ.
Nhớ một chút thì thành thơ.
Thơ nhiều quá lại thành... có vấn đề.
Thế nên những gã mê con chữ thường tự dặn mình phải tỉnh táo.
Nhưng dặn là một chuyện.
Thu có nghe hay không lại là chuyện khác.
Thu cứ đẹp.
Lá cứ rơi.
Gió cứ tình.
Cà phê cứ thơm.
Rồi bỗng một người đi ngang qua...
Bao nhiêu lời thề tỉnh táo coi như xóa sổ.
Nói cho cùng, mùa Thu chẳng làm văn chương hay hơn.
Thu chỉ khéo mở một cánh cửa mà ngày thường ta vẫn đóng. Sau cánh cửa ấy là những chuyện rất nhỏ, một ánh mắt, một bàn tay, một chiều mưa, một câu chưa nói, một người tưởng quên rồi mà hóa ra vẫn nằm đâu đó trong ngăn kéo ký ức.
Rồi chữ tự tìm đường ra.
Có chữ vừa chớm đã thành thơ.
Có chữ nở thành một đoạn văn.
Có chữ nhất định không chịu thành câu, cứ nằm lửng lơ giữa hai dấu ba chấm...
Mà đôi khi ba dấu chấm ấy còn lợi hại hơn ba trang giấy.
Bởi viết hết thì người ta đọc xong rồi thôi.
Không viết hết...
người ta mới mất công đoán.
Mà một khi đã đoán thì kiểu gì cũng có người tự nhận:
Chắc hắn viết mình!
Thật ra có khi tác giả cũng chẳng biết mình đang viết ai.
Nhưng thôi...
văn chương mà rõ ràng quá thì còn gì để tương tư.
Tháng Mười đang đẹp.
Thu cũng đang vừa độ.
Nếu trong lòng bỗng dưng có một nụ văn muốn nở thì cứ để nó nở. Đừng tra hỏi nguyên nhân, cũng đừng vội truy tìm người chịu trách nhiệm.
Bởi mùa Xuân, hoa trổ nụ.
Còn mùa Thu...
văn trổ nụ, tình trổ hoa.
Và gã mê con chữ chỉ vô tình đi ngang qua, cúi xuống nhặt một chiếc lá...
không hiểu sơ ý thế nào,
lại nhặt luôn một chữ thương.
Rồi từ đó...
hết đường chối.
Cảm ơn bạn đã ghé qua và dành chút thời gian đọc mấy dòng tản mạn này. Giữa bao nhiêu chuyện bận rộn, có người dừng lại đọc, đôi khi để lại vài lời, với người viết vậy là vui rồi. Chúc bạn một tháng Mười thật đẹp, nhẹ nhàng và nhiều niềm vui.
