Cuộc đời có nhiều chuyện càng sống lâu càng thấy thú vị. Có những thứ vốn rất bình thường, nhưng khi rơi vào tay một số người lại bỗng trở nên quyền uy ghê gớm. Một cái danh, một chút vị trí, đôi ba lời tung hô, thậm chí chỉ là một chiếc ghế.
Ghế vốn để ngồi. Ngồi mỏi thì đứng dậy, người khác ngồi xuống. Chuyện đơn giản vậy thôi. Nhưng có người ngồi lâu quá thành quen, rồi từ quen thành mê, từ mê thành tưởng tượng. Cuối cùng chẳng biết mình đang ngồi trên ghế, hay chiếc ghế đã leo lên… ngồi trên đầu mình.
Lại có kiểu người ngoài đời sống thế nào chưa biết, chuyện phải trái đôi khi còn phải chờ thiên hạ kiểm chứng, nhưng cứ bước chân vào nhà thờ, tìm được một chiếc ghế ngồi bệ vệ là thần thái lập tức thay đổi. Mặt nghiêm hơn, giọng trầm hơn, bước chân cũng khoan thai hơn, cứ như vừa được bổ nhiệm làm thanh tra đạo đức toàn cầu.
Chiếc ghế chỉ có bốn chân, vậy mà qua trí tưởng tượng phong phú, bỗng hóa thành “thượng phương bảo kiếm”. Ngồi vài năm lại tưởng mình có phẩm hàm. Ai khác ý thì khó chịu, ai góp ý thì cho là chống đối. Ai chẳng may đụng tới chiếc ghế ấy thì ánh mắt lập tức sắc đến mức có thể làm… hai cây nến trên bàn thờ tự tắt.
Khổ nỗi, đạo đức chưa bao giờ mọc từ chiếc ghế.
Nếu cứ ngồi gần cung thánh mà tự nhiên thành thánh thiện thì có lẽ người ta đã bán vé giữ chỗ từ lâu. Người tử tế đứng cuối nhà thờ vẫn tử tế. Người sống bất lương, lòng đầy tính toán, miệng nói điều nhân nghĩa nhưng sau lưng làm chuyện trái ngược, thì dù có kê ghế sát thêm vài thước cũng chẳng khiến lương tâm sáng thêm được bóng đèn nào.
Buồn cười nhất là có người diễn vai đạo đức lâu quá rồi quên mình đang diễn. Họ thích soi người khác bằng kính phóng đại, nhưng tới lượt mình thì chiếc kính ấy bỗng… hết pin. Người ta sai một chút, họ đem ra phân tích từ đầu làng đến cuối xóm. Mình sai một đống, lập tức đóng cửa rồi nhẹ nhàng phán: “Chuyện này tế nhị, không nên bàn!”
Thiện tai! Cái sự tế nhị đôi khi cũng biết chọn chủ.
Nhưng cuộc đời công bằng ở một điểm: mặt nạ dù làm đẹp đến đâu cũng có dây buộc, mà dây thì chẳng bền mãi.
Rồi một ngày dây đứt.
Mặt nạ rơi xuống, chiếc ghế vẫn còn đó, nhà thờ vẫn còn đó, chỉ có “vị quan đạo đức tự phong” bỗng trơ trọi giữa nắng hè, chẳng còn thứ gì che được phần thật bên trong.
Nghĩ cũng tội.
Cả đời lo giữ một chiếc ghế, giữ một cái danh, giữ hình ảnh trước thiên hạ, cuối cùng lại sơ ý đánh rơi thứ đáng giữ nhất.
Tư cách của chính mình.
Mà thứ ấy, tiếc thay, chẳng có chiếc ghế nào ngồi đủ lâu để mọc lại được.
Thôi thì chiếc ghế cứ để chiếc ghế làm đúng phận sự của nó: cho người ta ngồi. Đừng bắt nó phải gánh thêm chức tước, đạo đức và cả lòng tự trọng của chủ nhân, tội nghiệp bốn cái chân.
Chỉ mong đến một ngày, khi mặt nạ đã rơi, người trong cuộc còn biết đỏ mặt với chính mình. Bởi đáng sợ nhất không phải thiên hạ chê cười, mà là lúc lương tâm bắt đầu lên tiếng. Khi ấy, một cơn gió lướt ngang cũng tưởng ai theo sau, một vạt nắng thoảng qua cũng giật mình ngoái lại, cứ ngỡ có ma đi bên cạnh.
Thiện tai! Ma nào đâu. Chỉ là cái bóng của chính mình thôi!
