Sáng tác: Thanh Tùng
Xin kính chào quý anh chị và các bạn.
Chiều thứ Bảy lại về.
Sau một tuần chạy tới chạy lui với công việc, gia đình, cơm áo và đủ thứ chuyện không tên, cuối cùng chúng ta cũng có một khoảng thời gian để ngồi xuống.
Pha một tách trà.
Một ly cà phê.
Hoặc chẳng cần gì cả.
Chỉ cần ngồi yên một chút và nghe một bản nhạc cũ.
Tôi vẫn thường gọi chiều thứ Bảy là giờ chuyển giao cảm xúc.
Bởi lúc này công việc chưa chịu buông mình hoàn toàn, nhưng tâm trí thì đã bắt đầu trốn việc.
Nó chạy về với âm nhạc.
Chạy về với kỷ niệm.
Và nguy hiểm nhất là đôi khi nó chạy về với… người cũ.
Nàng:
Ủa, tại sao lại nguy hiểm?
Chàng:
Thì em nghĩ xem.
Chìa khóa xe để đâu, nhiều khi tìm nửa tiếng không ra.
Kính đang đeo trên đầu mà đi hỏi cả nhà ai thấy kính của tôi đâu.
Nhưng hỏi ba mươi năm trước người ấy mặc áo màu gì trong lần đầu gặp nhau…
Có người nhớ vanh vách!
Nàng:
Vậy không phải trí nhớ kém.
Chỉ là trí nhớ biết lựa chuyện để nhớ thôi.
Chàng:
Chính xác.
Mà trái tim lại còn biết lựa kỹ hơn.
Thưa quý anh chị và các bạn.
Cả tuần vừa rồi, chúng ta cùng nhau đi Nhặt Một Vạt Nắng.
Nhặt dưới hiên nhà.
Nhặt trong chiếc lọ thủy tinh.
Nhặt trong ánh mắt.
Rồi cuối cùng phát hiện ra có những vạt nắng chẳng nằm dưới đất, chẳng nằm trên cây, mà nằm ngay trong nụ cười của một người.
Thế rồi có vài độc giả nhắn cho tôi:
Tuần này Âm Nhạc Cuối Tuần nói về Giọt Nắng Bên Thềm đi.
Tôi nghĩ cũng hợp lý.
Cả tuần đã nhặt nguyên một vạt nắng rồi, cuối tuần ít nhất cũng nên đi kiểm tra xem còn sót giọt nào bên thềm hay không.
Nàng:
Nhưng lần này nhớ cẩn thận nhé.
Chàng:
Cẩn thận chuyện gì?
Nàng:
Nhặt nắng thì được.
Đừng nhặt luôn người đứng bên cạnh giọt nắng là phiền lắm.
Chàng:
Thôi, chuyện đó để cuối chương trình tính.
Chiều nay, Từ Thức xin mời quý anh chị và các bạn cùng nghe một ca khúc rất đẹp của nhạc sĩ Thanh Tùng.
Giọt Nắng Bên Thềm.
Ngay cái tên đã thấy nhẹ.
Một giọt nắng thôi.
Không phải cả mặt trời.
Không phải một mùa hè.
Không phải một biển nắng.
Chỉ một giọt nhỏ rơi bên thềm.
Nhưng lạ lắm.
Đôi khi những thứ nhỏ nhất lại giữ những kỷ niệm lớn nhất.
Hai câu mở đầu nghe bình yên quá.
Hoa vẫn hồng.
Chim vẫn hót.
Sân vẫn đó.
Vườn vẫn đó.
Nhà vẫn còn nguyên.
Nghĩa là thiên nhiên hoàn toàn không có trách nhiệm gì trong cuộc tình này.
Hoa đâu biết hai người đã chia tay.
Chim cũng chẳng đọc Facebook nên không biết ai vừa đổi tình trạng quan hệ.
Còn mặt trời thì vô tư nhất.
Sáng nào cũng mọc đúng giờ.
Chẳng cần biết đêm qua có người thức trắng vì nhớ ai.
Nàng:
Nghe vậy mới thấy thiên nhiên hơi… vô tình.
Chàng:
Không đâu.
Thiên nhiên không vô tình.
Thiên nhiên chỉ không nhiều chuyện như con người thôi.
Chính chữ vẫn mới làm hai câu hát buồn.
Hoa vẫn hồng.
Chim vẫn hót.
Mọi thứ vẫn như ngày xưa.
Chỉ có một người không còn đến nữa.
Đời đôi khi buồn ở chỗ đó.
Lúc mình đau, mình cứ tưởng trời đất cũng phải đau theo.
Nhưng sáng hôm sau bước ra ngoài, hàng xóm vẫn tưới cây.
Xe rác vẫn chạy.
Người ta vẫn đi làm.
Quán cà phê vẫn mở cửa.
Chim vẫn hót rất vui.
Hóa ra thế giới chẳng chịu buồn giùm mình.
Đến đây, nắng bắt đầu có tâm trạng.
Nắng mà cũng bâng khuâng.
Có lẽ vì giọt nắng ấy đã nhìn thấy quá nhiều chuyện.
Ngày xưa, có một người từng bước qua cái thềm này.
Có thể từng đứng chờ.
Từng cười.
Từng nói một câu chẳng có gì quan trọng.
Nhưng người nghe lại nhớ suốt đời.
Bây giờ người ấy không đến nữa.
Chỉ còn nắng vẫn rơi đúng chỗ cũ.
Giọt nắng vì vậy không còn là ánh sáng.
Nó là một mảnh ký ức.
Nhỏ thôi.
Nhưng chạm vào là nhớ.
Thanh Tùng khéo lắm.
Nắng bâng khuâng chưa đủ.
Ông cho luôn bài hát bâng khuâng.
Kỷ niệm cũng là một thứ rất kỳ.
Lúc đang sống trong nó, chẳng ai biết đó là kỷ niệm.
Một buổi chiều uống cà phê.
Một lần đưa nhau về.
Một câu hỏi ăn cơm chưa.
Một bàn tay vô tình chạm nhau.
Một ánh mắt nhìn lâu hơn bình thường vài giây.
Lúc ấy thấy chẳng có gì.
Đến khi mất nhau mới ngồi kiểm kê.
À…
Hóa ra hôm đó đẹp.
Hóa ra câu nói ấy dễ thương.
Hóa ra lúc đó mình đang hạnh phúc.
Chỉ tiếc là lúc nhận ra thì hạnh phúc đã chuyển thành… hồ sơ lưu trữ.
Lâu lắm rồi anh không đến chơi
Chàng:
Đây rồi.
Sau hoa, chim, nắng và kỷ niệm, nhân vật chính cuối cùng cũng xuất hiện.
Nàng:
Xuất hiện đâu?
Chàng:
Xuất hiện bằng cách… không xuất hiện.
Lâu lắm rồi anh không đến chơi.
Câu này nhẹ lắm.
Không hỏi:
Anh đi đâu?
Không hỏi:
Tại sao anh bỏ tôi?
Cũng không hỏi:
Anh đang đi chơi với cô nào?
Chỉ nhẹ nhàng:
Lâu lắm rồi anh không đến chơi.
Nhưng ai từng chờ một người mới hiểu chữ lâu lắm đáng sợ thế nào.
Trong tình yêu, thời gian không đo bằng đồng hồ.
Ba ngày có thể đã lâu.
Một tuần là rất lâu.
Một tháng thì bắt đầu hiểu vấn đề.
Còn lâu lắm rồi…
Thôi.
Chắc cây ngoài sân đã kịp thêm mấy vòng tuổi.
Cây sen đã lá bạc như vôi
Người không đến.
Cây vẫn sống.
Nhưng lá đã bạc.
Thanh Tùng không cần nói đã bao nhiêu tháng, bao nhiêu năm.
Ông để thời gian hiện lên trên chiếc lá.
Tình cảm của con người cũng vậy.
Nó không biến mất ngay sau một cuộc chia tay.
Nó phai từ từ.
Chậm đến mức chính mình cũng không nhận ra.
Cho đến một ngày nhìn lại mới giật mình:
Màu xanh ngày cũ đã bạc từ bao giờ.
Đến đây thì tôi thấy hơi mất mặt cho loài người.
Sỏi đá còn nhớ.
Mà người thì quên.
Sỏi đá vốn bị mang tiếng là vô tri vô giác.
Vậy mà trong bài hát của Thanh Tùng, trí nhớ của sỏi đá xem ra còn tốt hơn một số người.
Nàng:
Vậy từ nay ai nói sẽ nhớ mình suốt đời thì sao?
Chàng:
Dễ lắm.
Yêu cầu ký giấy.
Nàng:
Có cần công chứng không?
Chàng:
Nếu hứa suốt đời thì nên công chứng.
Chứ lúc yêu ai cũng nói:
Anh không bao giờ quên em.
Mấy chục năm sau gặp lại:
Xin lỗi… chị là ai vậy?
Có những tình cảm thật sự không viết thành lời được.
Không phải vì thiếu chữ.
Mà vì chữ nào cũng thiếu.
Nói yêu thì chưa hết.
Nói buồn cũng chưa đúng.
Nói tiếc lại càng chưa đủ.
Vậy nên bài hát nằm đó.
Phủ rêu.
Giống viên đá ngoài sân.
Và đau nhất là trong khi một người còn đang loay hoay tìm chữ để viết, người kia đã kịp lãng quên.
Tình yêu nhiều khi chênh lệch như vậy.
Một người đang viết trường thiên tiểu thuyết.
Người kia đã đóng sách, trả thư viện và sang đọc cuốn khác từ lâu.
Cuộc tình đầu tiên bao giờ cũng có một đặc quyền.
Nó thường được ký ức cấp hộ khẩu thường trú.
Không nhất thiết vì người ấy đẹp nhất.
Không chắc người ấy tốt nhất.
Và càng không có nghĩa đó là người hợp với ta nhất.
Nhưng mối tình đầu đặc biệt vì lúc đó ta là phiên bản trẻ nhất của chính mình.
Ta yêu mà chưa biết phòng thủ.
Tin mà chưa biết nghi ngờ.
Cho đi mà chưa biết tính lời lỗ.
Cho nên nhiều năm sau, khi nhớ mối tình đầu, có khi chúng ta không hẳn nhớ người cũ.
Chúng ta nhớ chính mình.
Nhớ một thời mình từng trẻ.
Từng ngây ngô.
Từng tin rằng chỉ cần hai người yêu nhau thì cả thế giới sẽ tự động nhường đường.
Sau này mới biết…
Thế giới chẳng những không nhường, nhiều lúc còn đào ổ gà.
Nghe rất mạnh mẽ.
Trả lại cho tôi.
Trả lại cho anh.
Trả hết về hư không.
Nhưng tôi xin hỏi một câu rất thực tế:
Trả bằng cách nào?
Kỷ niệm đâu có nút delete.
Trái tim cũng chẳng có recycle bin.
Nếu xóa tình cũ dễ như xóa một tấm hình trong điện thoại thì chắc nhân loại đã bớt được một nửa thơ tình.
Và các nhạc sĩ có lẽ cũng thất nghiệp khá nhiều.
Cái hay nằm ngay trong nghịch lý đó.
Miệng nói trả.
Nhưng lòng vẫn giữ.
Nếu thật sự trả hết được rồi thì đã chẳng còn giọt nắng nào để viết thành bài hát.
Bây giờ Thanh Tùng đưa chúng ta trở về nơi bắt đầu.
Vẫn hoa ấy.
Vẫn khu vườn ấy.
Vẫn tiếng chim ấy.
Nhưng lần này nghe khác rồi.
Lúc đầu thấy bình yên.
Bây giờ lại thấy buồn.
Bởi ta đã biết trong căn nhà ấy có một người đang nhớ.
Hư vô không nhất thiết là mất tất cả.
Nhà vẫn còn.
Công việc vẫn còn.
Bạn bè vẫn còn.
Tiền trong ngân hàng, nếu may mắn, cũng còn.
Nhưng một sáng thức dậy bỗng thấy có một khoảng trống mà không biết lấy gì lấp vào.
Đó mới là hư vô.
Đây là một trong những câu tôi thích nhất.
Người vẫn đâu đây.
Có nghĩa người chưa biến mất.
Có thể vẫn cùng thành phố.
Vẫn có thể gặp.
Vẫn nhìn thấy nhau.
Thậm chí vẫn hỏi:
Dạo này khỏe không?
Nhưng người cũng đã như xa rồi.
Khoảng cách đáng sợ nhất không đo bằng cây số.
Có người ngồi cạnh mình mà xa ngàn dặm.
Có người cách nửa vòng trái đất, chỉ cần nghe một câu nói đã thấy gần.
Rồi Thanh Tùng kết:
Chỉ là thế thôi.
Bốn chữ nhẹ tênh.
Nhưng thường người nói được chỉ là thế thôi đã phải đi qua rất nhiều đêm không hề nhẹ.
Nàng:
Câu này em thấy dễ thương.
Chàng:
Anh cũng thấy dễ thương.
Nhưng phải đọc kỹ hợp đồng.
Khi thấy buồn anh cứ đến chơi.
Nghĩa là khi vui thì anh đi đâu?
Không nói.
Điều này hơi nguy hiểm.
Có khi mình tưởng mình là tình yêu lớn nhất đời người ta.
Sau cùng mới phát hiện mình là… trung tâm cứu trợ cảm xúc.
Buồn thì ghé.
Hết buồn lại đi.
Nhưng nếu bỏ chuyện đùa sang một bên, đây lại là câu hát rất bao dung.
Sau một tình yêu đủ sâu, đôi khi người ta không còn muốn sở hữu nhau nữa.
Chỉ muốn người kia biết rằng:
Nếu một ngày mệt mỏi, nơi này vẫn còn.
Khu vườn cũ vẫn còn.
Tiếng chim vẫn còn.
Và cánh cửa có lẽ vẫn chưa khóa.
Chỉ có trong tôi ngày đã sang đêm lâu rồi
Bên ngoài vẫn sáng.
Trong lòng đã tối.
Có những người ngoài đời vẫn cười.
Vẫn nói chuyện.
Vẫn đi làm.
Vẫn gặp bạn bè.
Thậm chí vẫn viết những câu rất vui.
Nhưng chẳng ai biết trong lòng họ, ngày đã sang đêm từ lâu.
Đó là cái buồn trưởng thành.
Không ồn ào.
Không cần ai biết.
Đây là lúc một chuyện tình riêng trở thành câu chuyện của nhiều người.
Ban đầu bài hát dành cho một người.
Sau đó hát cho mọi người.
Và cuối cùng, hàng triệu người xa lạ lại giúp giữ hộ kỷ niệm cho hai người trong cuộc.
Nghĩ cũng vui.
Có những cuộc tình thất bại trong đời thực nhưng lại thành công vang dội trong âm nhạc.
Nàng:
Vậy muốn có bài hát hay phải thất tình sao?
Chàng:
Không nhất thiết.
Nhưng yêu mà ngày nào cũng vui vẻ, sáng hỏi ăn gì, chiều hỏi tối ăn gì, tối hỏi mai ăn gì…
thì hơi khó viết thành tình ca bất hủ.
Khói thuốc.
Lá biếc.
Hoàng hôn.
Toàn những thứ đẹp nhưng mong manh.
Khói vừa thấy đã tan.
Lá xanh rồi sẽ đổi màu.
Hoàng hôn đẹp đến mấy cũng chỉ ở lại một lúc rồi đi.
Tình yêu trong Giọt Nắng Bên Thềm cũng vậy.
Nó từng có thật.
Từng rất đẹp.
Nhưng không giữ được.
Cuối cùng, sau tất cả, thứ còn lại chỉ là một giọt nắng.
Không phải cả mặt trời.
Chỉ một giọt.
Nhưng nó lung linh.
Có lẽ đó chính là điều đẹp nhất Thanh Tùng để lại.
Một tình yêu đã qua không nhất thiết phải trở thành vết thương.
Thời gian có thể làm nỗi đau lắng xuống.
Điều còn lại là chút ánh sáng.
Một kỷ niệm.
Một buổi chiều.
Một ánh mắt.
Một tiếng cười.
Một giọt nắng nhỏ nằm bên thềm ký ức.
Chàng:
Thanh Tùng muốn trả.
Nhưng tôi nghĩ giọt nắng ấy chẳng bao giờ thật sự về được hư không.
Nàng:
Tại sao?
Chàng:
Bởi một khi nó đã rơi vào lòng người thì nó sẽ nằm ở đâu đó.
Có thể rất sâu.
Có thể mười năm không nhớ.
Hai mươi năm không nhớ.
Ba mươi năm tưởng đã quên.
Rồi một chiều thứ Bảy nào đó…
Bất chợt nghe lại một bài hát.
Thế là giọt nắng sáng lên.
Chỉ một chút.
Đủ để mỉm cười.
Và cũng đủ để bâng khuâng.
Thưa quý anh chị và các bạn.
Thật tình cờ.
Cả tuần chúng ta đi Nhặt Một Vạt Nắng.
Cuối tuần lại gặp Giọt Nắng Bên Thềm.
Một bên là đi tìm nắng.
Một bên muốn trả nắng về hư không.
Nghe có vẻ trái ngược.
Nhưng đời người chẳng phải vẫn thường như vậy sao?
Có lúc chúng ta đi rất xa để tìm một chút ánh sáng.
Có lúc ánh sáng nằm ngay trước mặt lại muốn quên.
Có người nhặt nắng bỏ vào lọ thủy tinh.
Có người để nắng nằm bên thềm.
Có người giữ một nụ cười mấy chục năm.
Có người nói quên rồi, nhưng đêm về vẫn lén nghe lại đúng bài hát ấy.
Cho nên tôi nghĩ…
Thôi thì đừng cố trả giọt nắng ấy về đâu cả.
Cứ để nó nằm bên thềm.
Ngày vui thì bước qua.
Ngày buồn thì ngồi xuống nhìn một chút.
Kỷ niệm, khi đã không còn làm ta đau, cũng chẳng cần phải xóa.
Bởi cuối cùng, điều chứng minh chúng ta từng sống không chỉ là những gì đang có.
Đôi khi còn là những điều đã mất mà khi nhớ lại, ta vẫn có thể mỉm cười.
Nàng:
Vậy còn chuyện Nhặt Một Vạt Nắng thì sao?
Chàng:
Vẫn nhặt chứ.
Nàng:
Còn Giọt Nắng Bên Thềm?
Chàng:
Cứ để đó.
Nàng:
Sao không nhặt luôn?
Chàng:
Nhặt hết thì tuần sau lấy gì mà viết!
Thưa quý anh chị và các bạn.
Chiều thứ Bảy rồi.
Nếu ngoài hiên nhà mình đang có một chút nắng, xin cứ để nó ở đó.
Đừng vội nhặt.
Cũng đừng vội trả về hư không.
Biết đâu vài chục năm nữa, chính giọt nắng rất bình thường của chiều hôm nay lại trở thành một kỷ niệm rất đẹp.
Còn nếu chiều nay bất chợt nhớ một người đã lâu không đến chơi…
Cũng không sao.
Cứ để hoa hồng trước sân.
Cứ để chim hót sau vườn.
Cứ để giọt nắng rơi bên thềm.
Và nhớ thì cứ nhớ một chút.
Chỉ xin đừng nhớ nhiều quá.
Kẻo tối thứ Bảy thiên hạ đi chơi hết, còn mình ngồi một mình nghe Thanh Tùng, rồi quay ra trách:
Tại sao đến sỏi đá còn chưa quên chân người?
Từ Thức xin chân thành cảm ơn quý anh chị và các bạn đã cùng ngồi lại với Âm Nhạc Cuối Tuần.
Xin chúc tất cả một cuối tuần thật bình yên.
Trong nhà có tiếng cười.
Ngoài hiên có chút nắng.
Và trong lòng, nếu còn một kỷ niệm cũ, mong rằng kỷ niệm ấy đã thôi làm mình đau.
Nó chỉ còn lung linh.
Như một giọt nắng bên thềm.
Hẹn gặp lại quý anh chị và các bạn vào chiều thứ Bảy tuần sau.
Biết đâu lúc ấy chúng ta lại tìm thấy một bài hát cũ, một câu chuyện cũ…
Hay một người tưởng đã quên từ rất lâu.
Và nếu có gặp lại…
Xin cứ mỉm cười.
Còn chuyện mời người ta vào nhà uống cà phê hay không…
Thôi, chuyện đó chúng ta để dành cho Âm Nhạc Cuối Tuần kỳ sau.
